ΤΙΜΕ ΙΝ ΑΤΗΕΝS            





ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΠΕΡΙΕΡΓΑ

 

Το λυρικό ένστικτο Ελληνίδων ποιητριών της Αυστραλίας

της Έρμας Βασιλείου* 

Πρόλογος

Γυναικεία φωνή και ποιητικό ένστικτο

Για να γνωρίσει κανείς τη δημιουργία Ελληνίδων ποιητριών της Αυστραλίας πρέπει να διαβάσει το έργο τους, να ερευνήσει τα δεκάδες δοκίμια που γράφτηκαν από έγκριτους αναλυτές γι αυτό και  ν αναζητήσει μέσα από τη δημιουργία τους το σήμα κατατεθέν της φωνής τους. Η έμπνευσή τους, πιστό ακόλουθο γραφής, είναι δεμένη με ένα ή περισσότερα ένστικτα.  Το ποιητικό ένστικτο, στα αγγλικά instinct, από το λατινικό in εντός και το ρήμα stinguere, τσιμπώ, κεντρίζω, (εξού και το αγγλικό sting) η εσωτερική τάση, το innate tendency, - που τόσο εύκολα αναγνωρίζεται και λιγότερο εύκολα εξηγείται- είναι, στην παρούσα μελέτη, το πηγαίο κεντρί που προηγείται της τέχνης, μια υπογραφή πριν από την παράδοση του λόγου, η έμφυτη ανταπόκριση, η ορμή που συνοδεύεται από την ικανότητα στις απαιτήσεις μιας γραφής που μεταφράζεται σε προσωπικό χαρτί πορείας. Η μελέτη θα προσπαθήσει να το εντοπίσει και να το δικαιολογήσει,  παραπέμποντας σε αποσπάσματα που υποστηρίζουν την παρουσία του**. 

Μεθοδολογία- Κριτήρια

Η μελέτη είναι μέρος μιας μεγαλύτερης έρευνας, που λόγο χώρου δεν ήταν δυνατόν να συμπεριληφθεί όπως είχε, στο παρόν αφιέρωμα. Τα κριτήρια που εφαρμόστηκαν για την επιλογή των έργων βασίστηκαν κυριότερα στο γένος του λόγου (ποίηση) , στη γλώσσα γραφής και στη συχνότητα έκδοσης. Αναλυτικότερα η επιλογή βασίστηκε :

 α) σε έργα γραμμένα σε ποιητικό λόγο

β) γραμμένα στην Ελληνική, όχι σε μεταφράσεις προς την Ελληνική.

και γ) στη συχνότητα έκδοσης έργου ή έργων, σύμφωνα με την οποία το διάστημα από την τελευταία έκδοση (ποιητικού έργου) μέχρι το παρόν  δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 8-10 χρόνια.{...}

Τα τρία αυτά κύρια κριτήρια πλαισιώνονται και από άλλα, χαλαρότερα. Η μελέτη συμπεριέλαβε και νέες φωνές, ποιητριών με ένα ή δύο έργα, όπως και ανέκδοτα έργα, εφόσον αυτά παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες. 

Η ανάλυση:  ποιήτριες, δείγματα για ανάλυση 

Για τη μελέτη, συμπεριλαμβάνονται έργα καταξιωμένων ποιητριών της πρώτης γενιάς, αλλά και έργα νεότερων φωνών που μετανάστευσαν μετά τη δεκαετία του πενήντα, όπως και μιας πλέον νεότερης φωνής της δεύτερης γενιάς που γράφει στα Ελληνικά. Με αλφαβητική σειρά επιθέτου η Ντίνα Αμανατίδου, η Πιπίνα Έλλη, η Γιώτα Κριλή, η Ιωάννα Λιακάκου, η Μάρω Νικολάου, και η Δώρα Πουλοπούλου αποτελούν (σχεδόν) μια πλειάδα φωνών για τη μελέτη της οποίας τέθηκαν ως βάση τα προαναφερθέντα κριτήρια 

Η ανάλυση: παραδείγματα

Ντίνα Αμανατίδου ένστικτο παραινετικό, γνωμικού λόγου, ένστικτό αίσθησης της απώλειας, γραμματικής τελειότητας αλλά συχνά και τερματικότητας τελικότητας (finititude)  σε σχέση με τα μάταια της ζωής, και ακόμα ένστικτο αντικατάστασης (της μητρικής απουσίας;) μέσα από την παρουσία άλλων εννοιών.

          Το έργο της Ντίνας Αμανατίδου έχει μελετηθεί κατά κόρον και έχει τιμηθεί το ίδιο γενναιόδωρα. {...}

Η Ντίνα είναι η πονεμένη φωνή της Ελληνίδας μετανάστριας. Δύσκολα ο σπαραγμός της ξενιτιάς ματώνει τόσο έκδηλα τις σελίδες ενός γραπτού όσο του δικού της. Ισόβια δεσμά... η μετανάστευση... Πήγα να λύσω το πρόβλημα/ της Μετανάστευσης, και πιάστηκα/ χειροπόδαρα στα γρανάζια της. (σελ. 100, Αλήθειες και Αληθοφάνειες, 2007) Ο χαμός της μητέρας της στα δεκαεφτά της χρόνια θα ενωθεί με αυτόν του χαμού της πατρίδας της, με το ταξίδι της στην Αυστραλία το 1958.

          Οι έξη  ποιητικές της συλλογές είναι ανθόσπαρτες από την παρουσία της μητέρας της και της Ελλάδας. Κι αυτή η παρουσία που νοσταλγεί να φέρει πίσω τις βασικές της απώλειες θα σχηματίσει απαισιόδοξο αέρα, πονετικά σύννεφα και τη φωνή μιας μάταια (ανα)ζητούμενης αντικατάστασης. Ποίημα Απογοήτευση, σελ. 67, (Ενατένιση και Αντικατοπτρισμοί, 1992). Και η Ελπίδα μου εγέρασε, /Φάρος σβηστός σ' έρημο πέλαγος.../Και η ζωή μου/ μαύρος, βαθύς/ ωκεανός στην άβυσσο της Ζήσης./ Απογοήτευση; Δε θα μ' αφήσεις;/ Με καταπνίγεις/ Με εκμηδενίζεις./.

Αυτή την αντικατάσταση θα κατορθώσει τελικά να μεταπλάσει θετικά η ίδια. Θα ΓΙΝΕΙ η μητέρα της. Θα ΓΙΝΕΙ η Ελλάδα της. Ελλάδα, δε σε γνώρισα πολύ./ Κι όμως σε κουβαλάω μέσα μου/ μεγάλη, αξιοθαύμαστη, Ιερή.../ σελ 7 , από το ποίημα Στην Ελλάδα (Εκείνοι που δε γύρισαν, 1988). Θα γίνει το εκεί, ενώ βρίσκεται ΕΔΩ. Η απαισιοδοξία θα περάσει σε μια αντίληψη του realis, της πραγματικότητας, και τα δυο θα γίνουν ένα, θα δικαιολογηθούν και θα συμπλαστούν μέσα στο στίχο. Θα γίνει, η πατρίδα, η μάννα της. Θα παραμείνει η Ελληνίδα μάννα της.

          Θα φτάσει, η Ντίνα, στην τελειότητα, μέσα απ όσα αιματηρά της λείπουν. Θα επεκταθεί το γράψιμό της στα τελικά αποτελέσματα της ζωής και στην ματαιότητα των ημερών εκεί είναι που κατορθώνεται αυτή η εκτός ποίησης, πρώτη ενστικτώδης συνάντηση με την απώλεια, που, και πάλι, θα γίνεται ποίηση. Η ζωή όλη κάποιες αναλαμπές χαράς, και στο ομώνυμο ποίημα Αναλαμπές αυτό γενικεύει τον πόνο και την απαισιοδοξία της. (Εκείνοι που δε γύρισαν, 1988) σελ. 47. Αναλαμπές του γέλιου, μέσα στα σκοτάδια, /της σχισμένης καρδιάς μας./ {...} Αναλαμπές της χαράς, μέσα στου Πόνου/ τις θλίψεις./ Αναλαμπές της φθοράς/ μέσα στη σιωπή/του Τίποτα.../{...} Θα γίνει έτσι η στιχουργός του κλαυθμού πριν την απώλεια της ζωής- που ουσιαστικά έχει  εξαντλήσει στο γράψιμο. Ακόμα και μια απλή χαρά θα ποτιστεί από την πίκρα του χαμού Πικρό φαρμάκι πάνω στα χείλη/ έγινε ακόμα και η χαρά... από το ποίημα Θεία σιωπή, σελ. 47-48, (Αλήθειες και Αληθοφάνειες, 2007).

Μια βέβαιη φωνή προστάζει για ορθότητα και σταθερότητα. Ποιήτρια του γνωμικού λόγου (ποίημα Αποκάλυψη, σελ. 108, (Αλήθειες και Αληθοφάνειες, 2007) : Καλύτερα εχθρός μου, /παρά ψεύτικος φίλος μου.../ Μια ακίνητη θέση που δεν υπήρχε στη ζωή της προσπαθεί να δημιουργηθεί, μια βεβαιότητα και σιγουριά που της έλειψαν τις δυο πρώτες δεκαετίες της ζωής της ζητάει να εδραιωθεί, και μια ανάγκη για κανόνες και σειρά που έχουν ιεραρχία κι ένα πρέπει θέλουν να γεννηθούν και να μείνουν. Ο πόνος δεν αποκοιμιέται. (Ικεσίες και Εικασίες, 2000)  σελ. 61, Νανούρισμα. Τον πόνο νάνι-νάνι τον έβαλα να κάνει./ Μα δεν  αποκοιμήθει./ Εφιαλτικό έγινε όνειρο/και με φαρμακώνει.../

Λάτρισσα της Τάξης και του Τέλειου η Ντίνα Αμανατίδου (που λέει συχνά πως έγινε η ίδια θύμα της τελειότητάς της) αισθάνεται σωστή και αναλυτικά ολοκληρωμένη μέσα στο σωστό της, μέσα στο τέλειο και αποδεκτό της. Αυτό το αποδεκτό, των οσίων ελληνικών αρχών και των πατροπαράδοτων ηθών και εθίμων, των αμετακίνητων βράχων της θα κάνει την Ντίνα υπάκουη ακόλουθο μιας ζωτικής αντίστασης στον ορθολογισμό της, μιας αυτοκαταδίκης Αντιστέκεται ακόμα και στο πώς αισθάνεται, Αυτοκαταδίκη (Αλήθειες και Αληθοφάνειες, 2007) Μισώ αυτόν τον ορθολογισμό μου./ {...}Ζω στατικά. Ευθύγραμμα. / Σύμφωνα με τις ευθείες/ γραμμές του ορθολογισμού μου./ 

Επεξηγώ. Υπάκουη στα δικά της πιστεύω και αντιστασιακή σε όσα τα μολύνουν. Αντιστασιακή ακόμα και στη μνήμη. Μόνο όταν αποξεχάσεις το παρελθόν, / απελευθερώνεσαι από τα δεσμά του. Αλήθειες και Αληθοφάνειες, σελ. 63, ποίημα Απελευθέρωση) {...}Μα δεν θα γίνει εξεγέρτρια. 

Στο ποίημα Θεέ μου, στο έργο της Ενατένιση κι Αντικατοπτρισμοί, 1992 διαβάζουμε: Γυμνός ήρθα στη γη σου/ οπαδός/ την υπεροχή σου να υμνήσω/ κι έγινα σαν την πέτρα/ δυνατός,/  από τα τόσα βάρη μη λυγίσω./{} Μα εσύ πολυάσχολος θαρρείς μας ξέχασες, κι εμέ και τα παιδιά μου, και παραδέρνομε στη Ζήσης το στρατί, κι αίμα στάζουνε τα δάκρυά μου. Συναίνεση και αντίφ(ρ)αση συν-απαντώνται στο έργο της, αν και η παραμικρή μετακίνηση ιδέας, θέσης, τακτής λειτουργίας θα μπορέσει να γκρεμίσει την ισορροπία της.

Η ποίηση της Ντίνας έχει για τούτο να δώσει τη σταθερότητα μέσα από τη γλώσσα με την οποία επικοινωνεί μαζί μας. Η εσωτερική της πειθαρχία είναι παροιμιώδης. Γι' αυτό και μια ριζοσπαστική εξέγερση είναι αδύνατη. Και ο πόνος της, ένας πόνος που καταλήγει πάντα σε μια απαισιόδοξη ατμόσφαιρα. Απαισιόδοξη, αλλά ποιος μπορεί να μη δεχτεί πως η απαισιοδοξία, όταν αναδύεται από ένα ένστικτο δημιουργίας, είναι περισσότερο εποικοδομητική, και παραδίδει πιο πολλά από μια πλαστή αισιοδοξία;

 Έχω γράψει για τη μετανάστευση με λυγμό, λέει σε μια συζήτησή μας.

Και ο λυγμός, το τραγούδι της μας ενώνει σε μια συνοδεία...

Η Ντίνα θέλει να μείνει στη ζωή μας μια αναστάτωση σελ. 99, ποίημα Αντίφαση, Ιχνηλασίες 1988. Και πρέπει να ξεπεράσει και τα όρια, τα ασύνορα όρια που ψάχνει να βρει μέσα της. 

 

Το γραπτό της Πιπίνας Έλλη (Δέσποινας Ιωσηφίδου- Έλλη), ένστικτο εικαστικό, νατουραλιστικό, ένστικτο σιγουριάς, του εκείνο που είναι είναι εκείνο που είναι, ένστικτο κατάθεσης ωμής και έρευνας.

Η Πιπίνα μας βεβαιώνει για ένα πάντρεμα ταλέντων και φωνών που εναρμονίζονται και διατηρούνται κάτω από μια συμβίωση, που έχουν  'μεταναστεύσει' σε δικό τους τόπο και ζουν αρμονικά, όσο αρμονική είναι η συμβίωση ποίησης και ζωγραφικής, ποίησης και έρευνας, στο magnus opus της ζωή του καλλιτέχνη. {...}

Σκηνές και εικόνες, φωνές και σκιές, λεπτομέρειες και γενικό πλαίσιο, όλα διαγράφονται σε κάθε πτυχή του γραπτού της. Παίρνω από τις πιο πρόσφατες εργασίες της. Είναι δοσμένη στην έρευνα μιας λεπτομέρειας. Είναι ολοκληρωτικά δοσμένη:..

Το άυλο δίδυμό σου είχε χαθεί /είχε επιστρέψει στη βάση τουΚι ενώ κάποιοι σήκωσαν το σώμα μου/ εγώ το άυλο δίδυμό του, το ακολούθησαΆκουσα φωνές άγχους: δες την,  παραμένει/ ακίνητη, αλύγιστη! Και για πολλές εκατοντάδες ώρες, ακόμη/ Ασαύλευτη Παρουσία, 2010.

          Κάθε τι κινητό ή ακίνητο, κάθε κράμα ή μονάδα, κάθε ρωγμή ή ελευθερία, κάθε τι γνώριμο ή υπερθετικά άγνωστο, όλα περνούν από την παλέτα των χρωμάτων των λέξεων. Ένστικτο των evidential. Είναι μια natura, του νατουραλισμού. Αν και θα πρέπει να διευκρινίσω πως οι έννοιες του ενστίκτου, όπως περιγράφονται στο κύμα νατουραλισμού δεν ταυτίζονται με τις έννοιες του ενστίκτου, του ζητούμενου στην παρούσα μελέτη.

Διαβάζω από την (Ασάλευτη παρουσία, 2010)  και πάλι, το τελευταίο ποιητικό της έργο (2010) ένα κομμάτι που με  γοήτευσε όπως εξάλλου και όλο το έργο.  

Ασαύλευτη παρουσία  / σε ξύλινη καρέκλα καρφωμένη/ άμεμπτο πρόσωπο, αυστηρό/ κι αδρές γραμμές να ζωγραφίζουν/ μάτια, μύτη, χείλια. /

Η λάμψη του ματιού φτάνει από το έρεβος/ Και μόνο το αναπόφευκτο παίξιμο / βλεφάρων/ επιβεβαιώνει τη ζωή. / Συμμετέχω σε παιχνίδι παράλογης παράστασης./ Πλησιάζω, κάθομαι στην απέναντι καρέκλα.

/ Σε σένα μιλάω γυναίκα:/ τελικά είσαι πέρα για πέρα αληθινή/ δεν είσαι κούκλα κέρινη/ καθισμένη σε σανίδι/ Ποθούσα συμμετοχή στο  παιχνίδι/ της Τέχνης σου/ να μεταλάβω από την παράλογη/ εμπειρία σου/ να  συμμεριστώ τα επώδυνα συναισθήματά σου:/ ανθρώπου καρφωμένου εκούσια σε καρέκλα! {...}

 

Ένστικτο εικόνων, ένστικτο του πρώτου αρώματος των εικόνων και της δημιουργίας, ένστικτο του πρώτου ενστίκτου και των αισθήσεων.

Διαβάζω τώρα από τα  Τεκμήρια, Το Κόκκινο χώμα.

Στην εξοχή /το κόκκινο χώμα ξεχώριζε την τύχη του/ από εκείνη του πράσινουτων δέντρων, των θάμνων, των ανθέων. /Κι οι άνθρωποι χωρίζονται στα δύο κοιτιούνται με έχθρα./Είναι διαφορετικοί, άτυχοι ή τυχεροί./Άτυχοι εκείνοι που η νύχτα της ερημιάς/.παγώνει τον γυμνό τους σώμα/ αντίθετα μ εκείνους  στο πράσινο/ που κρατούν τη νύχτα απέξω με τη βαριά θύρα.

Κι ακόμα ένα ποίημα, από το ίδιο έργο:

Αύριο αυτό το αύριο των άλλων /δεν σε αγγίζει εύκολα/όταν δεν ζεις στην πράσινη ζώνη/Πώς να καταργήσουμε το κόκκινο/της σκόνης και της ξηρασίας

που όλες οι δήθεν συνταγές /του πολιτισμένου κόσμου, έχουν αποτύχει;

 

Στα δυο παραπάνω ποιήματα το χρώμα κόκκινο και το χρώμα πράσινο αν και παρόντα και στα δυο σαν χρώματα, σαν ιδέες ωστόσο και έννοιες  διαφέρουν. Ιδού μια απόδειξη εννοιών των χρωμάτων που παίρνουν διαστάσεις ανάλογα με την τέχνη την οποία υπηρετούν.

Αποφασίζω να βρω ποιες αισθήσεις μου διεγείρει το επόμενο κομμάτι:

Μία καμπάνα χτυπά... (ήχος, ακοή), Η θύρα  του ασύλου είναι θεόκλειστη (θέα, όραση)κι ο ουρανός περίεργος  (θέα, όραση), σκύβει στο παραθύρι του (κίνηση> όραση) να κοιτάξει στο σκοτεινή ερημιά. (θέα, όραση), Η καμπάνα χτυπά χωρίς παππά, χωρίς πιστούς (ήχος, ακοή),  και το αγέρι προωθεί επίμονο τον αχό της. (θέα, όραση>ήχος, ακοή)

{...}

Και είναι παρούσες όλες...

 

Η Πιπίνα Έλλη θα έδινε πιο εύκολα την απάντηση, όπως την έδωσε και ο Πλάτωνας, σχετικά με την ποίηση και τη ζωγραφική. Από τα χρόνια του μέχρις αυτά του Πικάσο, και σίγουρα πιο μεταγενέστερα, η νεκρή φύση ζωγραφίζεται και τραγουδιέται, το απέναντί μας ουσιαστικό όνομα ζωγραφίζεται, το κύριο όνομα γίνεται ανάγλυφο από ή με λέξεις, γράφεται το χρώμα σομόν ενός τετραδίου και περιγράφεται με χρωμο-λεκτικό τρόπο {...}.

Αυτό το άσπαστο συμβόλαιο εικαστικών τεχνών και τέχνης του λόγου αποθεώνει τον αναγνώστη σε διπλό θαυμασμό μιας διπλής τέχνης. Και τώρα...τι το διαφορετικό; Γιατί (μόνο) ο Πικάσο που ζωγράφιζε και έγραφε και όχι η δική μας πυργοδέσποινα! Μια περήφανη Ηπειρώτισσα! {...}

Όμοια σιωπηλά και καλλιτεχνικά, εικαστικά, μέσα από ένα παρόμοιο ένστικτο, όσα καθρεφτίζονται δίνονται!  Χωρίς αλλαγές! Όσα διαφαίνονται στο φως αντιγράφονται στο χαρτί, στον καμβά, κυριολεκτικό και σε σελίδες των βιβλίων της! Η ίδια η ποιήτρια, κριτικός και αναλύτρια του έργου του Νίκου Καζαντζάκη σε επίπεδο διδακτορικής διατριβής, στη σκέψη της ημέρας, μας παρουσιάζει μια άλλη δίοδο στο γράψιμό της. Πέρα από τον ρεαλισμό, η ωμότητα των όσων βλέπουν τα μάτια δεν θα μπορέσει να ωραιοποιηθεί πιο πολύ από όσο επιτρέπει η φύση των πραγμάτων. {...}

 

Η Γιώτα Κριλή γεννήθηκε στο Κεραστάρι της Αρκαδίας το 1937 και μετανάστευσε στην Αυστραλία το 1959. Αντλώ πληροφορίες από τον πρόλογο του βιβλίου Τρίπτυχο, την επανέκδοσή του. (Και η πρώτη έκδοση (2003) και η επανέκδοση (2010) είναι των Εκδόσεων Owl Publishing). Το βιβλίο είναι δίγλωσσo και η μετάφραση των ποιημάτων είναι της ποιήτριας. Μια μετάφραση ουσιώδης και άξια αναφοράς! {...}

Η Γιώτα στολίζει την πλειάδα αυτή με χαρακτηριστικά  στολίδια που όχι μόνο συμπληρώνουν τη ζωή της μετανάστριας στην Αυστραλία αλλά και την δικαιώνουν. Παρατηρήτρια γαλήνια, αποκλειστική και τίμια με τα πιστεύω της, εμπιστευτική, προσιτή και πειστική, κυρίως χωρίς να εξασκεί καμία κριτική. Όλα αυτά τα ένστικτα γεμίζουν το χώρο  μιας ψυχής που υπογράφεται Γιώτα Κριλή. Μια Ελληνίδα που δεν ξέχασε το παρελθόν! {...}. Και θυμάται το τώρα με την ίδια δικαιοσύνη, με το ίδιο μέτρο. 

Η θέση της παρατηρήτριας που νιώθει που αγγίζει που ζει και πάλι, όχι μόνο μέσα από την ενότητα του έργου της Θύμησες, αλλά σε όλο το έργο που κυκλοφορείται Τρίπτυχο, δεσπόζει στο γράψιμο της Κριλή. Ένα μάτι που έχει εσωτερική εμβέλεια, ένα πνεύμα που ζει σε αρμονία με το είναι της ποιήτριας. Οι σελίδες, που δεν χορταίνει το πνεύμα, είναι γεμάτες εικόνες που θυμίζουν άγγιγμα, άγγιγμα ψυχής, άγγιγμα στην κυριολεκτική του έννοια, άγγιγμα θύμησης, άγγιγμα Αρκαδίας και Αυστραλίας, άγγιγμα ζωής. Η Γιώτα ...αγάλλεται μακριά από την τσιμεντένια ζούγκλα όπου όντα έρπονται γι δόξα κι επιτυχίες (Ποίημα Η θάλασσα, Τρίπτυχο,  2010, σελ 49).

Κι όμως αυτό το παρελθόν, που είναι μακριά από τη ζούγκλα, γίνεται ένα κομμάτι του τώρα ζωντανό που δεν έφυγε!

Το σπίτι μας στέγαζε τα πάντα./ Ντανγκ ντανγκ τα κουδούνια του κοπαδιού/ που κατάφθανε αργά το φθινόπωρο/κάτω στη μεγάλη βεράντα, /προβατίνες με φουσκωμένες κοιλιές./Προσμέναμε με αγωνία τα νεογέννητα/ αρνάκια να μας φέρουν τα Χριστούγεννα/να τηγανίσει η μάνα το πρωτόγαλο/να χαμογελάσει ο ήλιος/για να παίξουμε μαζί τους στην αυλή/οι μόνες μας κούκλες, απαλές και ζωντανές.

Η ζωντανή, καταλαγιασμένη παλαιότερη ανάμνηση δεν είναι άλλη από την ίδια την ποιήτρια, τώρα πια ήρεμη ακτιβίστρια, ξεκούραστη νικήτρια της ζωής και του διχασμού μεταξύ του εκεί και του εδώ. Η ηρεμία με την οποία μας δίνονται οι εικόνες είναι μακάρια. Ο σπαραγμός, αυτός ο μαχαιράτος ΄παρών!', δεν βρίσκει άλλο πέρασμα μέσα από τις λέξεις της παρά αν περάσει από το ένστικτο που καταλύει χωρίς να θερίσει, που αναζωογονεί ενώ ξεθάβει και κρεμάει εικόνες, που φέρνει κοντά μια φωτιά που ματώνει, αλλά που δεν μπορεί να πάρει πια τίποτε.

Σ' αυτή την πόλη/ όπου οι διαφημιστές πλέκουν τον αραχνοΰφαντο ιστό τους/ανιχνεύοντας ακαθόριστες επιθυμίες/σε τοίχους οικοδομήσεων παρουσιάστηκε/ απροσδόκητα με κόκκινο γκραφίτι/το φάντασμα του Τσε Γκεβάρα./ Ο Τσε ζει!/ Ξαφνιάστηκα/'Ήταν σαν να σκόνταψα πάνω/ σ' ένα παλιό χαμένο φίλο/ ή σαν να 'βλεπα τα πρώτα ανθισμένα/ ζουμπούλια μες στη βαρυχειμωνιά..

Η αιώνια λάμψη της ύπαρξης βγαίνει μέσα από το ξεφύλλισμα των σελίδων του μοναδικού έργου της, μοναδικού και κυριολεκτικά και συμβολικά, που σαν ζωή, σαν διαθήκη κλείνει μέσα του δύναμη να πει χωρίς να ξεμακραίνει, καταθέτει χωρίς τύψεις και μετάνιωμα. Αυτό είναι ουσιαστικά και το ένστικτο που ξυπνάει το ένστικτο του κάθε αναγνώστη. Γιατί η ψυχή της Γιώτας Κριλή δεν φαίνεται να χρωστάει τίποτε. Δεν χρωστά κλάμα, δεν χρωστά τύψεις δεν χρωστά, τα έχει δώσει όλα σε μετρημένες σελίδες.. Χρωστάει ίσως το να δώσει ακόμα περισσότερα, από αυτή την νεραϊδένια παρουσία της στα γράμματα. .

Θα σταματήσω λίγο σε αναφορά στον πρόλογο του βιβλίου Τρίπτυχο, από τη  εκδότρια του βιβλίου Ελένη Νίκα σχετικά με τον ακτιβισμό της Γιώτας Κριλή.

          Αυτή η λέξη, ακτιβισμός, από την αγγλική λέξη activism σχετική με το επίθετο active, the one who advocates a doctrine of direct action, με την έννοια αυτή πρωτοεμφανίζεται τη δεκαετία του 1910-1920. Προηγούμενα (1907) η λέξη ήταν συνδεδεμένη με τη φιλοσοφική θεωρία.

Ακτιβίστρια, σε ό, τι της έδωσε τον προσδιορισμό παλαιότερα αλλά σήμερα μέσα από τα πονεμένα που θα πει, και που αγγίζουν κάθε γωνιά της ψυχής είναι τα ενεργά πονεμένα αλλά και τα πονεμένα μιας ανάμνησης. Ποίημα  Λαελήν, σελ. 69. Τεσσάρων χρονών/ φυγόδικη στην πόλη,/ Στάθηκε αλαφιασμένη στην πόρτα./Στον ίσκιο ενός φρουρού της πρόνοιας/αναζητώντας προστασία μην την πάρουν οι κακοί/οι κουρσάροι της γης και της ψυχής του λαού της./ Ο πατέρας στο αρχείο των αγνοουμένων. /Η μάνα κατά λάθος φυλακή/{...}.Την έβαλα στο μπάνιο. Η αφή του νερού/λυτρωτική. Το πρόσωπό της γλύκανε./{...}Για μια στιγμή στα λαμπερά της μάτια/ καθρεφτίστηκε ένα δάσος με ευκάλυπτους/ {...}

Ερωτική, και σχεδόν αόρατη, σαν ανεράδα ακόμα και στις πιο ενδόμυχες σκέψεις της, Ταξιδεύοντας/ μας σαγηνεύει το έτερο./ Μπαίνουμε σ' άγνωστα εδάφη/έκθετοι και ευάλωτοι/σαν τα χέρια του έρωτα που ψηλαφίζουν/το σώμα και την ψυχή ενός καινούριου εραστή./ Κατά καιρούς/το σακίδιο του πόθου γεμίζει/ μ' ενθύμια εκστατικά/κι ευρύτερους ορίζοντες./ (ένα από τα ομορφότερα ποιήματα που έχω διαβάσει).

Το δόσιμο στον άλλον, το ένστικτο της Γιώτας Κριλή που κάνει τον άνθρωπο να γίνεται ένα με τον άνθρωπο {...}

Γιώτα, οι λέξεις σου της Αρκαδίας μας έχουν γεμίσει ζωή! 

 

Ιωάνα Λιακάκου, ακτιβίστρια, ερωτευμένη και επικοινωνιακή. Ένστικτο απλότητας! Αλλά και ένστικτο μιας κατάθεσης εξευμενιστικής, μέσα από μια εξέγερση.  Ιδού λοιπόν μια εξεγέρτρια, και για τα πιστεύω των άλλων!

Είμαι εκστατική που βρίσκω ορισμένα ίδια, κύρια ένστικτα, σε δύο από τις ποιήτριες της μελέτης μου, της Γιώτας Κριλή και της Ιωάννας Λιακάκου. Τα ένστικτα αυτά αλληλοσυμπληρώνονται στο έργο της καθεμιάς. Το απόγειο των αισθήσεων, η αίσθηση αισιοδοξίας όταν διαβάζει κανείς τα έργα της Ιωάννας, αφήνει ένα ζεστό, ελαφρύ πέρασμα, ένα βάδισμα που αφήνει ελεύθερο ένα πνεύμα να θαυμάσει ένα άλλο. Μια ποιήτρια που πρέπει να τύχει μελέτης και μεγαλύτερης προσοχής... 

Δεν θα είχε αγκυροβοληθεί για πάντα η Ελλάδα στους Αντίποδες του γραπτού μου αν έλειπε ένα αστέρι από την πλειάδα, η δροσερή, απλή φωνή της Ιωάννας.

Χαρά και γοητεία/Μπορεί ν' αλλάξει/Ο κόσμος/Μ' ένα βλέμμα/Να γίνει άπειρος/Λαμπρός/Όλος τραγούδι/Και ρυθμός/Με ένα βλέμμα/Γίνε ο κόσμος/Θαυμαστός/Βαθαίνει ο νους/Ψηλώνει σαν αετός/Στον ουρανό σηκώνει/Απλώνει τα φτερά/Ψηλά-ψηλά να φτερουγίσει/Να δει και αν γνωρίσει/Κόσμους ωραίους θαυμαστούς/Να φτάσει τους Θεούς/Στοχάζεται. (Ρυάκι Λογισμών, 2008)

Ο οργασμός ηρεμίας και το κάλεσμα να γίνεις η πηγή, το πλαίσιο χαράς, αυτή η λίμνη που φιλοξενεί, που δεν έχει επικίνδυνους συρτικούς χειμάρρους ούτε καταρράκτες, είναι η στιγμή ξεκούρασης.

Σωστές και λιτές οι επικοινωνίες φίλου προς φίλο, φίλης προς φίλη. Ίσως αυτό να είναι το κυριότερο ένστικτο της ποιήτριας. Μια μικρούλα πνοή, άνετη κι άκακη, όπως άνετη και μικρούλα ήταν τότε που αναγκαστικά την δώρισαν για λίγα χρόνια, κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου σε μια θεία της που έμενε στην Πάτρα... Το έκτο παιδί μιας πολυμελούς οικογένειας, θα ήταν τότε 6 όταν ξεριζώθηκε, για να μπορέσει να ζήσει με ένα στόμα λιγότερο η οικογένεια...και η παιδούλα που δωρίστηκε έπρεπε να ζήσει και συναισθηματικά.

Αυτή η απλότητα δεν είναι ασυνόδευτη. Η αποδοχή να γίνουμε ένα στόμα λιγότερο για χάρη του συνόλου είναι φοβερά εμφανής στη ζωή και το έργο της ποιήτριας. Και μια φωνή περισσότερο, η φωνή μιας πένας, αρχίζει να ρέει νομίζω από τότε.

Συντροφιά που έχασες/ποτέ σου δεν ξέχασες, Κυνηγάς, πονάς, νοσταλγείς/Το χαμένο όνειρο/Εκείνο που κράτησες/Ένα απειροελάχιστο/Του χρόνου/ Του ταξιδιού/Του καλού καιρού/Θυμάσαι{...}

Είμαστε τυχεροί ορισμένοι, που μάθαμε να ρωτάμε. Και μέσα από τις ερωτήσεις είναι που βγαίνουν κάποιες ασελίδωτες μέχρι σήμερα σελίδες της ζωής των λογοτεχνών της Αυστραλίας.

Το Ρυάκι Λογισμών αντιπροσωπεύει την τελικά δύναμη της ποιήτριας. Τη νίκη της.

Έλα/Ελάτε αδέρφια ν' αγωνιστούμε/Τον ευγενικό αγώνα/Της ιερής άμιλλας/ {}

Και αλλού: Αγάπη,/ Άκου τη μουσική//Που έρχετ΄ από πέρα είναι ψυχή σκόρπια στον αέρα Ψάχνει να βρει ψυχή καλή/ Για ν' ακουμπήσει/Και το τραγούδι το παλιό/ Να το ξαναϊστορίσει/ Σ' εσένα το λέω που ξεχνάς/ Δρόμους αλλάζεις κι αγκαλιές/ Και δεν ακούς τη μουσική/ Στου κόσμου τις χορδές/ Ακούς τη μουσική/ Που έρχετ' από πέρα/ Είν' η δική μου η ψυχή σκόρπια στον αέρα/ Είν' η ψυχή μου που καλεί/ Το ερωτικό τραγούδι Είν' η καρδιά που προσπαθεί/ Να βγει απ' το σφιχτό της χνούδι/ Σαν ν ακουμπάν τα χέρια σου/ τα πλήκτρα του κορμιού μου./

          Τα πρώτα της πειραματικά ποιητικά έργα θα περάσουν από δυσκολίες αναγνώρισης, αν και η ίδια δεν ασχολείται με την αναγνώριση. Την ενδιαφέρει αποκλειστικά η επικοινωνία. Κι όμως, διαβάζοντας εκείνα τα πρώτα έργα που λίγοι από μας έχουμε δει, κυρίως το δεύτερό της έργο που ...αποκλείστηκε από  παρουσίαση, ακριβώς εκείνο, το Για τους άλλους έχει να δώσει τόσα πολλά. Διαβάζω από τη σελίδα 92 απόσπασμα του Ποιήματος Παράπονο:

Ξέρω για μια ζωή/που δεν βαστιέται./Είν' του φτωχού που μες στον τόπο του/σπρώχνεται και περιφρονιέται/Μας έσπρωξαν/Μας περιφρόνησαν. Είμαστε βλέπεις οι φτωχοί,/κι η φτώχεια είν' κατάρα και πληγή/ Γι' αυτό και μεις θα φτάσουμε ως εκεί/που ψαίν' ο ήλιος το ψωμί.

Δεν ψάχνει κανείς να βρει σ αυτό επώδυνα διαβάσματα, αν και αυτά σταδιακά θα κτιστούν για τον αναγνώστη που έχει όλα τα έργα της στα χέρια του. Από το Δυο πουλάκια στο κλουβί με σπόρους με νεράκι/στο περιβόλι στον ήλιο στη χαρά στο αεράκι,/ μέχρι το απίθανο Ο αφέντης στην προηγούμενη σελίδα του ίδιου βιβλίου δείχνουν αφαίρεση και αμεσότητα στα νοήματα που θέλει να δώσει.  

Η Ιωάννα κυνηγάει το σκότος μέσα από δεμάτια φωτός και λακωνικότητας.

Έχει ωστόσο και ξεσπάσματα θυμού που δεν μπόρεσαν να ησυχάσουν, ξεσπάσματα ακτιβισμού που δεν λεν, δεν είπαν ακόμα πως πρέπει να ξεκουραστούν. Κι ευτυχώς, είτε έτσι είτε αλλιώς!  Μ' ακόμα καλύτερα η Ιωάννα όσο ζει χαίρεται, όσο ζει τραγουδά.

 

Μάρω Νικολάου: έκτακτο ένστικτο, ρομαντικό, ερωτικού δοσίματος αλλά κι  αποφασιστικότητας και δύναμης, ένστικτο μιας επιβαλλόμενης σιωπής, απαισιόδοξης σιωπής, της μοναξιάς σιωπής, της Μοναξιάς αηδόνι, που προσβλέπει όμως σε πιο αισιόδοξες μέρες.

Οι ώρες της σιωπής,/ είναι οι πλέον δύσκολες/ απέραντες, μοναχικές/γεμάτες περισυλλογή και Νοσταλγία.../σελ. 21 (Καρτέρεμα, 2009). σελ. 3, και ποίημα  Λιτανεία ονείρων. Να ξεπεράσουμε το γήινο, το φθαρτό/την ώρα της μετουσίωσης την ιερή!/ {...} Τι αυθεντικά ρομαντικό

{...}

Είπα σιωπής γιατί ακόμα και ντεφτέρι που γράφει η Μάρω το θέλει σιωπηλό. Ιδιαιτερότητα αυτή μεγάλη, αφού η έννοια της επικοινωνίας φαίνεται πως σβήνει ενώ η ποιήτρια ακόμα γράφει. Σκόρπισα κι απόψε τη σιωπή μου/ με στίχους απέριττους/ γεμάτους ελπίδα/ της ψυχής σου την πόρτα να διαβούν./

          Υπάρχει ελπίδα, ναι, μα υπάρχει προϋπόθεση γι' αυτήν, υπάρχει στόχος πρώτα που πρέπει να εκπληρωθεί πριν γίνει η ελπίδα πραγματικότητα. Διαβάστε και αυτό στη σελίδα 23, ένα ποίημα αφιερωμένο στη μητέρα της. Να στρώσω το λινό τραπεζομάντιλο; Να βάλω ένα λουλούδι στ' ανθογυάλι; {} Μα τι ρωτώ η έρημη, η ξενιτοκαμένη; Αφού ήρθες και πέρασες και γυρισμό δεν έχεις/ Και υπάρχει χαρά, ναι, μα κι αυτή βρίσκεται στο παρελθόν στα παιδικά και νεανικά χρόνια. Από πού να κινείται αυτό το ένστικτο; Μια ερώτηση που θα είναι δύσκολο ν' απαντηθεί.

Η έννοια της πατρίδας είναι κεντρική στο έργο της Μάρως Νικολάου. Και δεν υπάρχει πιο καθαρή απόδειξη από το έργο της Καρτέρεμα, το πρώτο της βιβλίο, μια έκδοση που υποστηρίχθηκε από το Victorian Multicultural Commission. Γεννημένη στον Αγρό της Κύπρου, η Μάρω, και μετανάστρια από το 1982,  έχει στιγματισμένη μέσα της μια φλογερή επιστροφή και αγάπη για το νησί, μια αγάπη νοσταλγική που αγκαλιάζει σχεδόν αλλά και ξεπερνά το δυνατόν. {...} Ένστικτο μη κορεσμού, ένστικτο εγκατάλειψης που ωστόσο δημιουργεί μια εσωτερική δύναμη, το γράψιμο. Η αγάπη σου μου χάρισε την ποίηση/ που ξέχασα ότι είχα μέσ' στο αίμα/ σελ.13. Μα ακόμα πολύ εύκολα γλιστρά η Μάρω από την προσμονή και το δικό της καρτέρεμα στην προσωποποίηση αυτού του έρωτα, {...} ... Δρασκέλισα κι απόψε τους ορίζοντες/ να κατεβάσω τ' άστρα στα πόδια σου Μοίρα./ σελ.40. Δύναμη ευγένειας.

{...}Μας εμπνέουν και μας οδηγούν στην αναζήτηση τα οξύμωρα χθες-χαρά, σήμερα σιωπηλός καημός,-αύριο ίσως ποιος ξέρει. Μα περισσότερο το αγαπημένο χέρι του...φονιά. Το σκότωσες και σήμερα/κείνο το χελιδόνι/που φώλιαζε μες στην καρδιά/και είναι το χέρι σου φονιά/ αγαπημένο. Τι είναι αυτό που σκοτώνει έναν ποιητή μα είναι ακόμα αγαπημένο;

Η Μάρω δίνεται άπλετα στο Καρτέρεμα, σαν μια γυμνή γυναίκα σ' έναν έρωτα, αλλά ακόμα περιμένει. Στείλε μου ένα γεια να ζήσω μας λέει στο ποίημα της Διάλυση. Πώς θα επιτρέψει αυτή τη διάλυση ένας δυνατός άνθρωπος. Θα 'χω παρέα των άντρων το φως που παγώνει, {} και δεν θα 'μαι πια μόνη... αλήθεια.

 

Η τέχνη είναι επισκέπτρια που δεν απαιτεί ηλικίες. Και η Θεοδώρα Πουλοπούλου είναι η νεώτερη ποιήτρια της έρευνάς και το τελευταίο δείγμα γραφής της ανάλυσης, μα όχι το λιγότερο ενδιαφέρον. Η Δώρα (Ντόρα) δεν έχει ακόμα εκδώσει έργο της. Βασίζομαι σε όσα ποιήματα είχε την καλοσύνη να μου στείλει, και που έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Αυστραλία. 

Να εκφράσω πρώτα τη γνώμη μου για τα...κανόνια. Ορισμένα είναι μικρά (σε ηλικία) αλλά βρίσκουν στόχο εύκολα. Και το πρώτο διάβασμα στα ποιήματα της Πουλοπούλου πείθει όχι μόνο για το χθες αλλά για το αύριο που έχει ένα σαφή στόχο, μια σαφή μελέτη και μια σίγουρη επιτυχία. Διαβάζω από ένα ποίημα της, το Κανείς δε μ' αγαπά. Αυτό είναι για την υπογράφουσα διφορούμενο, αφού αν μεταφραστεί στα Αγγλικά η πρόταση θα λέει το αντίθετο απ' ό,τι λέει στα Ελληνικά, πως δηλαδή όλοι με αγαπούν, αφού δυο αρνήσεις ισοδυναμούν με μία κατάφαση (Στα Αγγλικά ωστόσο αυτό δεν ισχύει στο παράδειγμα: 'no one does not love me' σημαίνει everybody loves me). Η ελληνική (μη) κατάφαση στις δύο αρνήσεις, όπως χρησιμοποιείται, δείχνει αμέσως την δεξιότητα και ευκολία μέσα από την οποία η ποιήτρια εκφράζεται και χρησιμοποιεί τις δύο γλώσσες για τη διαύγεια της γραφής της...{}

{...} Στέκομαι.../ Αναρωτιέμαι:/ Άρα, μαγάπησε κανείς σταλήθεια;{...} Βοή!

Μια μηχανή/ορμάει/στην άκρη του δρόμου./Σφηνώνεται/ μέσα στο σκοτάδι.

 

Απομεινάρι;/Κομμένη λάσπη/σοβατισμένη στα ρούχα μας.(Δεν ξέρω ο άλλος ποιος είναι.)

{...}Γι αυτό πρέπει Εγώ/ναγαπώ Εμένα,/ναποφεύγω την ιλύ/των μηχανών.../Ταξιδεύοντας...

μέσα στον χειμώνα.../

 

Μιλώ για αύριο γιατί σ' αυτό το στάδιο πλησιάζει η παράδοση. Η παράδοση της αυτοεκτίμησης και των ελληνικών κληροδοτημάτων. Και έχει ήδη πάρει τη σκυτάλη η Πουλοπούλου από τις Ελληνίδες που ακόμα τρέχουν τον ιερό τους αγώνα και σημαίνει πως έτρεξε προς το μέρος που διήνυσαν ενώ διανύει το δικό της δρόμο παράλληλα.

Πιστοποιητικά  Ταυτότητας Πράξη Α΄

Ξαφνικά πήραν/μια άλλη σημασία/τα πράγματα,/όταν μέσα από την

νοσηρή φαντασία μου,/κινδύνευα να χαθώ./Ήταν εκείνη τη στιγμή/

πού σε απόσταση αναπνοής/μου φώναξα/Ε, πού πας και γιατί ήρθες;/

{...}

 Πιστοποιητικά  Ταυτότητας Πράξη Β΄

Ευτυχώς που υπάρχουν οι καθρέφτες,​/οι φωτογραφίες,/πτυχία και άλλα πιστοποιητικά- /γεννήσεως, βαπτίσεως.../πατρώνυμα, επώνυμα και άλλα σχετικά- όπως επαγγέλματα, έθνη και /κόμματα,μόδα και αρώματα...

 

Το γράψιμο της Δώρας δεν χρειάζεται καθρέφτες. Γεννημένη στη Μελβούρνη..το 1965  από Έλληνες γονείς, από μικρή επέδειξε έφεση στα γράμματα και μια υπέρμετρη αγάπη για τον ελληνικό λόγο. Από το 1994 έως το 2002 έζησε στον Πειραιά {...} Κατά  την περίοδο εκείνη, ένιωσε έντονη την ανάγκη συγγραφής ποιημάτων, την οποία η ίδια αποδίδει και στον έντονο ερωτισμό και έμπνευση που επιδαψιλεύει η Ελλάδα..

{...}

Η Δώρα, ένα βλαστάρι μας ανεβαίνει, μέσα στα τόσα φυτά που μεγάλωσαν!

 

Εδώ θα κλείσω προσωρινά. Σ' αυτό το δοκίμιο δεν χρειάστηκε να ειπωθεί η λέξη καλύτερο ή λιγότερο καλό. Όλα είναι το ίδιο καλά, αποτελέσματα ενός ιερού ενστίκτου, αποτελέσματα ενός ιερού πάθους, μιας αγάπης, αγάπης για τη γλώσσα, για την ποίηση, για την ποθητή επικοινωνία. Αγάπης, τέλος, για μια σαφήνεια. Και αν λείπει το τελευταίο άστρο από την πλειάδα του συνόλου, ας γίνει αυτό εσείς που δεν συμπεριέλαβε η μελέτη, ή εσείς που δεν μπόρεσα ν' αναλύσω όπως θα επιθυμούσατε. Πάντα, το λόγο στην ποίηση τον έχει πρώτα ο δημιουργός, ο δημιουργός που φτιάχνει το σύνολο. Ο κάθε δημιουργός του ελληνικού συνόλου και του συνόλου της ποίησης!

 

Καθώς μαδάει η αγάπη, μην μείνεις έως το τέλος ./Ένα αγκάθιμην καρτερείς/

να κρατήσεις /για να επιβεβαιωθείς.../Μέσα στον αγέρα/του φθινοπώρου,/μάταια περιμένεις-η κατάληξη γνωστή./Την ευωδία του πέταλου

πρόλαβε να κρατήσεις - {...}

Από το Καθώς μαδάει η αγάπη, ποίημα της Δώρας Πουλοπούλου, της ευωδιάς του ροδοπέταλού μας που κρατήσαμε...

 

 

ΕΡΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

 

*Η Δρ 'Ερμα Βασιλείου είναι ερευνήτρια και επισκέπτρια καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Αυστραλίας.

 

**Η μελέτη δεν δημοσιεύεται ολόκληρη στο παρόν αφιέρωμα. Εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, όπου δόθηκαν εκτενής βιβλιογραφία και αποσπάσματα, τα παραδείγματα που οδηγούν στην υποστήριξη της υπόθεσης (hypothesis) της κυριότητας του ενστίκτου στο γράψιμο θα βρίσκονται στην ολοκληρωμένη έρευνα που θα αναρτηθεί μελλοντικά. Με την αγκυλωτή παρένθεση ενδεικνύεται η αφαίρεση αποσπασμάτων


 


 



1
Έρμα Βασιλείου
μεταδιδακτορική ερευνήτρια
Australian National  University

ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΡΜΑ      erma.vassiliou@anu.edu.au  
 

 

 

 
Disclaimer
While every effort has been made by ANAGNOSTIS to ensure that the information on this website is up to date and accurate, ANAGNOSTIS  does not give any guarantees, undertakings or warranties in relation to the accuracy completeness and up to date status of the above information.
ANAGNOSTIS will not be liable for any loss or damage suffered by any person arising out of the reliance of any information on this Website

.Disclaimer for content on linked sites
ANAGNOSTIS accepts no responsibility or liability for the content available at the sites linked from this Website.
Το περιοδικό δεν ευθύνεται για το περιεχόμενο άρθρων των συνεργατών.

Anagnostis  P.O.Box 25 Forest Hill 3131 Victoria Australia
 enquiry@anagnostis.info