Ταξιδεύοντας Ιταλία
Επένδυση στη μίμηση της Αρχαιοελληνκής Τέχνης
Απαγωγή θησαυρών από την
Κωνσταντινούπολη
27/9/2010-4/10/2010
Της Πιπίνας Δ. Ιωσηφίδου-Elles
Το ταξίδι μας ξεκίνησε από τα Γιάννινα στις 9μ.μ. στις 27 /9/2010,
με λεωφορείο που κατέφθασε από Θεσσαλονίκη και με ξεναγό, καθ’ όλη
την εκδρομική μας περιπέτεια, την Τασούλα
.
Ταξιδεύουμε μέσω της Εγνατίας οδού και φθάνοντας στην Ηγουμενίτσα
κατευθυνόμαστε στο μεγάλο για τα ταξίδια του εξωτερικού, λιμάνι της.
Όταν πλέον έχουμε μπει στο χώρο του, ευχαριστούμε και αποχαιρετούμε
τον οδηγό μας, καθώς το λεωφορείο αυτό εξυπηρετεί τον Ελληνικό χώρο,
μόνο. Από εδώ, πολύ αργά τη νύχτα, κοντά στα μεσάνυχτα,
επιβιβαζόμαστε σε ένα τεράστιο ferry, της Minoan Lines, που αν και
παρουσιάζεται να είναι Ελληνικής ιδιοκτησίας, έχει αγοραστεί από
τους Ιταλούς.
Ταξιδεύουμε ολονύκτια, για Ιταλία... Ο ύπνος είναι γλυκός στην
καμπίνα μας, αλλά διακόπτεται κάποια στιγμή το πρωΐ όταν το
ξυπνητήρι μας ειδοποιεί ότι είναι ώρα να σηκωθούμε για να
απολαύσουμε το ξημέρωμα στην Αδριατική… Το πετυχαίνουμε αυτό και
λίγο αργότερα τρώμε κάτι για πρωινό, στο ένα από τα δύο μεγάλα
εστιατόρια. Ύστερα συγκεντρωνόμαστε στο διάβασμα μια και δε
βλέπουμε τίποτα άλλο πια, πέρα από τη συνεχή θαλάσσια επιφάνεια της
Αδριατικής θάλασσας. Κάπου -κάπου αντικρίζουμε σε αρκετή απόσταση,
μικρά πλοιάρια, μάλλον ψαράδικα που χάνονται έτσι στα γρήγορα όπως
και εμφανίζονται. Όσο ξεκούραστη κι αν είναι η αεικίνητη γαλάζια
επιφάνεια και μάλιστα σε συνδυασμό με τον μεγάλο σύντροφό της, τον
ουρανό, δεν σε τραβά πέρα από κάποια χρονική περίοδο. Αποζητούμε
την παρέα ετούτου του υπέροχου ζευγαριού στα διαλείμματά μας από το
διάβασμα, για να ξεκουράζουμε τα μάτια μας. Και οι ώρες κυλούν…
Αρκετή ώρα πριν από το μεσημέρι, πληροφορούμεθα ότι πλησιάζουμε στην
Ancona.
Από τα κλειστά παράθυρα του μεγάλου καθιστικού χώρου, παρακολουθούμε
τη μεγάλη Αδριατική θάλασσα να φεύγει πίσω μας και το τεράστιο
ferry
μας, να μας φέρνει όλο και πιο κοντά στην πόλη όπου θα
αποβιβαστούμε. Κάποια στιγμή ξεχωρίζουν κάποια εξέχοντα στον
ορίζοντα, αντικείμενα. Πρόκειται για είδης κεραίας, και διάφορες
άλλες εγκαταστάσεις, προφανώς απαραίτητες σε ένα τέτοιο χώρο, όπως
το λιμάνι της
Ancona
.
Έχει ήδη περάσει το μεσημέρι τη στιγμή που αποβιβαζόμαστε! Η
Ancona
μας υποδέχεται με τον γαλάζιο ουρανό της, τη ζέστη της και την
διαρκή κίνησή της. Λεωφορεία, φορτηγά, ιδιωτικά αυτοκίνητα, πάνε
και έρχονται, φεύγουν ή περιμένουν. Πρόκειται για ένα τεράστιο χώρο
αποβάθρας. Παρόμοια και με τα πλοία: κάποια προσαράσσουν, άλλα
είναι αραγμένα και άλλα αποπλέουν από το τεράστιο λιμάνι της. Ένα
λεωφορείο της ιδίας Ελληνικής εταιρείας, μας περιμένει εδώ. Είναι
αυτό που θα έχουμε μέχρι το τέλος τους ταξιδιού μας, δηλαδή μέχρι το
Bari. Ο Οδηγός μας είναι σπουδαίος. Είναι φιλικός έχει χιούμορ,
αλλά κυρίως, όπως αποδεικνύεται στην πορεία, είναι ένας πολύ καλός
οδηγός. Είναι Έλληνας. Παρόμοια και η ξεναγός μας: κατέχει το
αντικείμενό της, ώστε πέρα από την ξενάγηση, είναι σε θέση να
απαντά αδίστακτα σε όλες τις ερωτήσεις μας.
Ύστερα από την επίσκεψη μας, της μιας εβδομάδας -χρόνια πριν
-
στα νότια διαμερίσματα της Ιταλίας και
την παραμονή μας σε διάφορες γνωστές πολιτείες (Πρίντεζι και
Νεάπολη και τις μεταξύ αυτών μικρότερες πόλεις), συμπεριλαμβανομένης
της Σικελίας (Κατάνη και αλλού) και του Κάπρι, βρισκόμαστε και πάλι
στην Ιταλία, επίσης για μία εβδομάδα, αυτή τη φορά στη Βόρεια.
Είμαστε κατενθουσιασμένοι. Περιμένουμε πολλά από αυτό το ταξίδι:
ικανοποίηση και ξεκούραση, ψυχική κυρίως... και τον εμπλουτισμό μας
σε εμπειρίες και μάλιστα ‘από πρώτο χέρι’! Το πρόγραμμά μας είναι
εξαιρετικό, οι χώροι διανυκτέρευσης από τους καλύτερους, πρωινό και
βραδινό συμπεριλαμβάνονται στο πακέτο, και οι ξεναγοί μας, τέσσερις
στον αριθμό, μας εγγυώνται the best! Έχουμε ήδη πάρει μία γεύση για
όσα θα ακολουθήσουν…
Βενετία (Venice)
Από την
Ancona
ερχόμαστε στη νεώτερη τη σύγχρονη πόλη της Βενετίας
.
Διανυκτερεύουμε
εδώ και ενωρίς το πρωί,
ύστερα από ένα πλούσιο πρωινό, ετοιμαζόμαστε να ταξιδέψουμε με
καραβάκι προς
την καθόλα εξωτική Βενετία,
την περίφημη πολιτεία των Δόγηδων και των πολλών καναλιών , που
κολυμπά κυριολεκτικά στη θάλασσα, καθώς είναι
χτισμένη πάνω σε 117 μικρά νησάκια, που ενώνονται με 409 γέφυρες!
Η Μεσαιωνική Βενετία είναι πασίγνωστη και αγαπημένη πολλών
κινηματογραφιστών (γνωστές οι κινηματογραφικές ταινίες τύπου
James Bond ή και πρόσφατα το κινηματογραφικό έργο
The
Tourist,
που γυρίστηκαν στο χώρο της) και οπωσδήποτε λογοτεχνών...
Είναι γεγονός ότι μέσω των αιώνων απασχόλησε την παγκόσμια
λογοτεχνία! Και το ιστορικό της; Ας το ψάξουμε λιγάκι…
Το μεγάλο κανάλι της πόλης φέρει τρεις, επίσης
μεγάλες, γέφυρες: την Ponte
dell’
Rialto,
την
Ponte dell’
Academia
και την
Ponte dei Scalzi.
Η μικρή γέφυρα Ponte dei Sospiri (Γέφυρα των Στεναγμών),
πήρε το όνομά της από τους στεναγμούς εκείνων που επρόκειτο να
φυλακιστούν στις παλιές φυλακές των θρύλων, στην άλλη άκρη της
γέφυρας.
Η Βενετία μέχρι τον 11ο αι. ήταν σπουδαία εμπορική
δύναμη, εν πολλοίς ευεργετηθείσα από το χάος που είχαν προκαλέσει οι
Σταυροφόροι της πρώτης σταυροφορίας, το 1095. Εξακολούθησε να
ευδοκιμεί εξαιτίας πάντα των σταυροφοριών και στις αρχές του 13ου
αι., υπό τον Δόγη Enrico
Dandolo,
η Βενετία αφεαυτής, ηγέτεψε της Τέταρτης Σταυροφορίας που κατέστρεψε
την Κωνσταντινούπολη, άρπαξε τα περισσότερα από τα πλούτη της και
επίσης διατήρησε πολλές από τις περιοχές που είχε καταλάβει.
Τον 13ο και 14ο αι. ανταγωνίστηκε τη Genoa
ως προς την θαλάσσια υπεροχή και τελικά επεκράτησε της αντιπάλου
της, στη Chioggia το 1380. Στη συνέχεια επιδόθηκε στην
επέκτασή της στην ξηρά και κατέλαβε το μεγαλύτερο μέρος του
Veneto που σήμερα είναι οι περιοχές Lombardy και
Emilia-Romagna.
Το 1271
ο γνωστός σε όλους Βενετός έμπορας Μάρκο Πόλο με τον πατέρα του και
το θείο του ταξίδεψε στην Κίνα δια ξηράς και ύστερα από είκοσι
χρόνια επέστρεψε στη Βενετία, δια θαλάσσης.
Η αύξηση της δύναμης των Τούρκων ανάγκασε τους
Βενετούς να αυξήσουν τις δυνάμεις τους για να προστατεύσουν τα
ενδιαφέροντά τους στη Μεσόγειο. Η πτώση της Κωνσταντινούπολης το
1453 και της Βενετικής περιοχής του Μωρέως το 1499, επέτρεψαν
στους Τούρκους να ελέγχουν την πρόσβαση των Βενετών στην Αδριατική
Θάλασσα. Η ανακάλυψη επιπλέον της Αμερικής το 1492 και η
παράκαμψη του ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας το 1498, από τον Πορτογάλο
εξερευνητή Vasco Da
Gama,
άνοιξε νέες εμπορικές οδούς και επέτρεψε στους Ευρωπαίους εισαγωγείς
να αποφεύγουν τους φόρους ή τις υποχρεώσεις τα οποία καρπούνταν έως
τότε, οι Βενετοί.
Η Βενετία υπήρξε κοσμοπολίτικη και εμπορικά
προσείλκυε ανθρώπους από όλα τα έθνη. Χαρακτηριστικό είναι το
γεγονός ότι δεν επεχείρησε να εμποδίσει τον Ιουδαϊσμό και επίσης οι
Αρμένιοι προστατεύθηκαν στην περίοδο των ανακρίσεων, θρησκευτικής
φύσεως. Ως δύναμη είχε το μονοπώλιο κατασκευής υάλινων σκευών κτλ.
τη γνωστή ως και σήμερα φίρμα, Μουράνο. Οι Βενετοί επιπλέον
είχαν επαναφέρει την τέχνη κατασκευής μωσαϊκών και κατείχαν την
τέχνη κατασκευής μεταξιού και δαντέλας.
Η Βενετία άρχισε να χάνει έδαφος τον 16ο και 17ο
αι. καθώς το Παπικό Κράτος και οι Τούρκοι εκμεταλλεύονταν τις
αδυναμίες της. Το 1669 έχασαν την Κρήτη από τους Τούρκους, ύστερα
από 25 χρόνων πόλεμο μαζί τους.
Το 1797
the
Maggior Consiglio
διέλυσε το Σύνταγμα και άνοιξε τις πόρτες της Βενετίας στο
Ναπολέοντα, ο οποίος την παρέδωσε στην Αυστρία. Όταν επέστρεψε στη
δύναμη το 1805, ενσωμάτωσε τη Βενετία στο Βασίλειό του στην Ιταλία,
αλλά μετά την πτώση του την επέστρεψε εκ νέου στην Αυστρία. Η
Βενετία ενώθηκε με τα υπόλοιπα κρατίδια της Ιταλίας, το 1886.
Αν και η Βενετία βομβαρδίστηκε στο Β’ Παγκόσμιο
Πόλεμο, δεν υπέστη σοβαρές ζημίες. Η πόλη απέβη τουριστικό κέντρο
τον 19ο αι., καθώς η Τεργέστη την είχε ξεπεράσει στο
εμπόριο. Η Βενετία δέχεται 20.000.000 τουρίστες το χρόνο από τους
οποίους οι περισσότεροι μένουν μόνο μία ημέρα.
Αυτά τα λίγα σχετικά με το ιστορικό της νεραϊδένιας
Βενετίας.
Κι αν δεν είναι σπουδαίο, το γεγονός ότι εφέτος
αξιωθήκαμε να επισκεφτούμε τη Βενετία! Παρά το γεγονός ότι η ιστορία
της και η Τέχνη της είναι από τις σημαντικότερες μορφές που τη
διακρίνουν, η σημερινή καθημερινότητά της είναι εξίσου ενδιαφέρουσα.
Το παλιό πλοιάριο που δε διαθέτει καν μία σωστή γεφυρούλα για την
επιβίβαση, μας παραλαβαίνει από την παραλιακή ζώνη της νέας και
στεγανής Βενετίας, με ένα εισητήριο των 16 ευρώ, για να μας φέρει
στην υδατοκρατούμενη πόλη των Δόγηδων...
Συνταξιδεύουμε με κάποιους Κορεάτες και ενώ οι άντρες είναι μάλλον
συντηρητικοί, οι γυναίκες γελούν διαρκώς, τρώνε καραμέλες και μία
από αυτές μου προτείνει να πάρω μία από το σακκουλάκι της. Αρνούμαι
ευγενικά και ρωτάω από πού είναι, αν και υποπτεύομαι την εθνικότητά
τους. «Είμαι από την Κορέα», λέει με σπασμένα αγγλικά και συνεχίζει
γελώντας πάντα: «Αγαπώ τη χώρα μου!» Το επαναλαμβάνει
διαρκώς, ενώ ταυτόχρονα γελάει και αισθάνομαι ότι μία Ελληνίδα δε
θα μπορούσε να επικοινωνήσει έτσι απλά και γελαστά τη φράση: «αγαπώ
τη χώρα μου!» Είναι ασυνήθιστο ίσως, ένας να επαναλαμβάνει μια
τέτοια φράση, επειδή δεν γνωρίζει άλλες, απλά για να επικοινωνεί
με το απέναντι πρόσωπο! Εντυπωσιάζει η ανεμελιά τους.
Η θάλασσα –αρκετά ταραγμένη σήμερα- ανοίγεται
πλατιά, ενώ ταυτόχρονα μοιάζει με τεράστιο κανάλι ανάμεσα σε δύο
στεριές. Το χρώμα της φαίνεται ξεπλυμμένο για κάποιο λόγο.
Σκέφτηκα ότι ίσως και να οφείλεται στο δυνατό ήλιο. Ίσως όμως και
όχι.
Όταν φτάνουμε ύστερα από ώρα οι ιδιόρρυθμοι Ιταλοί
του πλοιαρίου, πετάνε και πάλι -όπως όταν επιβιβαζόμασταν-,
τρεις-τέσσερις σανίδες για να σχηματίσουν μία πρόχειρη γέφυρα για
όλο αυτόν τον κόσμο στο καραβάκι! Είμαστε τουλάχιστον πενήντα άτομα!
Μας εντυπωσιάζει ετούτη η προχειρότητά τους!
Κατεβαίνουμε χωρίς καμία βοήθεια και στην ξηρά επιτέλους σώοι και
αβλαβείς, προχωρούμε στη λουρίδα που βρίσκεται κοντά στα ξενοδοχεία
και κάποια εστιατόρια μπροστά από αυτά ή και μόνα τους. Βλέπουμε
ξαφνικά κάτι πολύ ασυνήθιστο μέχρι στιγμής: δύο καραμπινιέρους από
τους οποίους ο ένας κρατά αυτόματο σε θέση βολής! Ο δεύτερος
φαίνεται να μιλά σε άγνωστο άτομο, με ύφος ανακριτή, μάλλον. Δεν
κοιτάζουμε, αλλά σοκαρισμένοι προχωρούμε.
Σε ετούτη την επίσκεψή μας στην Ιταλία, διαπιστώνουμε ότι οι Ιταλοί
είναι διαφορετικοί από εμάς τους Έλληνες. Δεν είναι πολύ
επικοινωνικοί και δεν μιλούν πέρα από την Ιταλική, άλλη γλώσσα. Στα
καταστήματα και παντού. Σπάνια ακούς κάποιον να λέει κάτι στα
αγγλικά. Αν δεν μπορείς να επικοινωνήσεις στη γλώσσα τους τότε
αναγκάζεσαι να τους δείχνεις με το χέρι σου αυτό που χρειάζεσαι. Και
κυρίως στα μαγαζιά. Υποθέτουμε ότι υπάρχει και σεβαστός αριθμός
εκπαιδευμένων ατόμων που επικοινωνούν στην αγγλική, μόνο που δεν
έτυχε να συναντήσουμε κάποιους μέχρι στιγμής μπροστά μας. Τα
καταφέρνουμε με τα λίγα ιταλικά μας που τα μάθαμε πριν και σχετικά
εύκολα, εξαιτίας της γνώσης μας των Λατινικών... κι ας λέμε ότι
είναι νεκρή γλώσσα ως προφορική πια! Ας σημειωθεί εδώ, μια και
μιλάμε για την ιταλική γλώσσα, ότι τα κινηματογραφικά έργα που
παίζονται στην ιταλική τηλεόραση, ασχέτου προέλευσης,
ντουμπλάρονται στην Ιταλική και μόνο. Δεν υπάρχουν υπότιτλοι στα
Ιταλικά για έργα με αγγλική γλώσσα. Και σίγουρα τα Νέα τους
αναμεταδίδονται πάντα στην Ιταλική. Αλλά προχωρούμε...
Είναι γεγονός ότι κυκλοφορεί πολύς κόσμος εδώ στη
Βενετία, και η ζέστη είναι αρκετή για να θέλει ο καθένας «να πιάσει
ίσκιο». Με τον σύντροφό μου προχωράμε προς την πρώτη γέφυρα που
ξανοίγεται μπροστά μας -στα δεξιά μας- και βαδίζουμε για ένα χρονικό
διάστημα –πάντα ακολουθούμε την οδηγό μας- στα κανάλια πάντα
δεξιά, που οδηγούν στις γραφικότερες περιοχές της Βενετίας. Είναι
μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πορεία μέσα στον κόσμο που ενώ αναπνέει
σήμερα, έχει τις ρίζες του σε μία τόσο μακρινή εποχή. Η προσπάθεια
συντήρησης της πόλης είναι εμφανής παντού. Τα κανάλια κρατούν την
πόλη πιο δροσερή από ότι στην παραλιακή ζώνη η θάλασσα. Σε ετούτο
συμβάλλουν και οι σκιές των κτηρίων που βρίσκονται κάποτε πολύ
κοντά, έστω και αντικρυστά, στις δύο όχθες του ενός καναλιού.
Εντυπωσιάζει επίσης το πόσο ελάχιστες είναι οι γόνδολες που
κυκλοφορούν. Παρατηρούμε και αποθηκεύουμε στη μνήμη μας και στην
κάμερα, όσα μπορούμε περισσότερα. Η όλη διαδρομή μας είναι σκέτη
μαγεία. Ξεχνάμε τις μικρολεπτομέρειες που δυσκολεύουν κάπως.
Οι περίφημοι πάσσαλοι με την
μαύρη ταινία περιτυλιγμένη γύρω τους, στις άκρες των καναλιών για τη
στάθμευση της φημισμένης γόνδολας, οι ντυμένοι με ριγωτά μπλουζάκια
ναυτικά καπέλα και μαύρα παντελόνια γονδολιέρηδες
κι εκείνα τα μαγαζάκια τα φορτωμένα με σουβενίρς, που αρχίζουν από
απλά δαχτυλίδια κλειδιών διακοσμημένα με γόνδολες ή με το έμβλημα
της Βενετίας. Είναι και εκείνες οι διαφορετικές μάσκες, φορτωμένες
με τις πολυποίκιλτες, χρυσίζουσες παγιέτες και χάντρες, και κυρίως
εκείνη η ξεχωριστή, η περίφημη μάσκα του γιατρού, με την
καταπληκτική μακριά και αγκυλωτή μύτη.
Μαύροι μανδύες από σατέν με χαλαρές κουκούλες, δίνουν δίπλα στις
μάσκες την εντύπωση ότι βρίσκεσαι κάπου εκεί στον μεσαίωνα… έτοιμος
να πάρεις μέρος σε κάποια ιεροτελεστία... ή απλά να περάσεις,
μασκαρεμένος, μια νύχτα με κέφι...
Είναι σωστή η σκέψη ότι η Βενετία είναι μία
τουριστική πολιτεία, με ωραία αναπαλαιωμένα κτήρια. Αλλά τι
κτήρια... και τόσα πολλά! Μία ολόκληρη μεσαιωνική πόλη που θαρρείς
πως ξέχασε ο χρόνος να αφήσει πάνω τα αχνάρια του γήρατος. Θα
μιλήσουμε ίσως για ελάχιστα. Είναι γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί ναοί
κι ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο ναός του Αγίου Μάρκου (Basillica
di San Marko),
ενας μεγαλοπρεπής συνδυασμός αρχιτεκτονικής και διακοσμητικής σε
Βυζαντινό ρυθμό που εξελίσσεται σε ρυθμό Αναγέννησης. Ο περίφημος
αυτός ναός είχε καταστραφεί το 932 από πυρκαγιά και ξαναχτίστηκε.
Όμως ο Δόγης
Domenico Contarini,
το 1063, αποφάσισε να ξανακτίσει το ναό δίνοντάς του το σχήμα του
Ελληνικού Σταυρού, και με πέντε υπέροχους τρούλους, έχοντας ως
μοντέλο την Εκκλησία των Δώδεκα Αποστόλων στην
Κωνσταντινούπολη, που αργότερα καταστράφηκε. Ο ναός του Αγίου
Μάρκου ολοκληρώθηκε το 1094 και ήταν η ιδιωτική εκκλησία του Δόγη
της Βενετίας μέχρι το 1807, οπόταν καθιερώθηκε ως ο καθεδρικός ναός
της πολιτείας. Για περισσότερα από 500 χρόνια οι δόγηδες επέκτειναν
την εκκλησία και την φόρτωναν με θησαυρούς αρπαγμένους από την
Ανατολή και κυρίως από την Κωνσταντινούπολη, την οποία
καταλεηλάτησαν, όπως ήδη αναφέρθηκε, κατά τη διάρκεια των
σταυροφοριών.
Οι καμάρες πάνω από τη στοά που οδηγεί στις Θύρες
του ναού, φέρει μωσαϊκά και ένα από αυτά, στα αριστερά, που
παριστάνει τη μεταφορά του σώματος του Αποστόλου Μάρκου στη Βενετία,
ολοκληρώθηκε το 1270. Στο μπαλκόνι πάνω από την κεντρική είσοδο
υπάρχουν τα αντίγραφα τεσσάρων μπρούτζινων αλόγων ενώ τα γνήσια που
βρίσκονται εντός του ναού, εκλάπησαν από την Κωνσταντινούπολη όταν
αυτή λεηλατήθηκε το 1204, στην 4η σταυροφορία την εκ
μέρους της Βενετίας. Ο Ναπολέων τα μετέφερε στο Παρίσι το 1797,
αλλά επεστράφησαν στη Βενετία μετά την κατάλυση της Γαλλικής
Αυτοκρατορίας.
Πίσω από την Άγια Τράπεζα του Αγίου Μάρκου, ένα
κομμάτι της από χρυσό, σμάλτο και πολύτιμους λίθους, κατασκευάστηκε
στην Κωνσταντινούπολη το 976, για το Δόγη
Pietro Orseolo I.
Αυτό το ίδιο κομμάτι, ξαναδουλεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1105,
μεγάλωσε το 1209 από μαστόρους τους χρυσού στην Βενετία και
εγκαθιδρύθηκε στην Αγία Τράπεζα του Αγίου Μάρκου τον 14ο
αι. Τελικά φέρει 2000 πολύτιμους λίθους (σμαράγδια, αμέθυστους,
ζαφείρια και μαργαριτάρια). Και η 99 μέτρων (ενενήκοντα και εννέα
μέτρων) καμπάνα (Campanille:
Bell Tower)
του ναού, που κατασκευάστηκε τον 10ο αι., κατέρρευσε
στις 19 Ιουλίου του 1902 και επανακτίστηκε.
Στην Πλατεία του Αγίου Μάρκου (Piazza
San Marco),
εκτός από τον υπέροχο συνώνυμο ναό, υπάρχει η στοά (Procuratie
Vecchie and Nuove),
και μέρος της ξύλινης πασαρέλας για τους πεζούς, όταν η πλατεία
βυθίζεται στο νερό. Μπορείς να περιμένεις όρθιος να χτυπήσει η
καμπάνα του
Torre dell’
Orologio
(15ου αι.), ή να καθίσεις να φας κάτι ή και να πάρεις τον
καφέ σου στο
Florian
ή
Quandri,
τα δύο καφέ κέντρα του 18ου αι., που βρίσκονται το ένα
απέναντι από το άλλο και πάντα στην πλατεία για την οποία
μιλάμε...
Αγοράζουμε κάρτες με φωτογραφίες από αξιοθέατα της
πόλης της Βενετίας και μόλις που προλαβαίνουμε να τις
ταχυδρομήσουμε χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες του τεράστιου
κεντρικού ταχυδρομείου,
Fondaco dei Tedeschi
κοντά
Rialto Bridge.
Eπισκεπτόμαστε
το εργαστήριο κατασκευής των προϊόντων Μουράνο (Murano)
και την αίθουσα έκθεσής τους, δίπλα σε αυτό. Στεγάζεται σε ένα
παλιό κτήριο και ανεβαίνουμε μία στενή σχετικά σκάλα για να φτάσουμε
σ’ αυτό. Είναι πολλοί αυτοί που κατεβαίνουν ή ανεβαίνουν την ίδια
σκάλα. Στο εργαστήριο Μουράνο δουλεύει το καμίνι. Καθόμαστε
σε πάγκους τοποθετημένους αμφιθεατρικά και παρακολουθούμε τον
καλλιτέχνη να φτιάχνει ένα άλογο. Μόλις φεύγουμε έχοντας θαυμάσει
τη μαεστρία του, ρίχνει το φιγουρίνι του μέσα στο φούρνο και το
ξαναλυώνει, έτοιμη και πάλι ύλη για να επιδείξει την τέχνη του στο
επόμενο γκρουπ. Σήμερα –υποθέτω ότι αυτό είναι ρουτίνα κι ας λένε-
πουλάνε κάποια από τα περίφημα ανά τον κόσμο προϊόντα τους, με
κάποια μικρή ‘έκπτωση’. Κάποιες κυρίες αγοράζουν γυάλινα
περιδέραια!..
Βγαίνουμε και πάλι στην περίφημη Πλατεία του Αγίου
Μάρκου με τις ξύλινες πασαρέλες της (που όπως είπαμε
χρησιμοποιούνται τις βροχερές ημέρες που η πλατεία γίνεται λίμνη),
με τα γραφικά και ομολογουμένως ακριβά εστιατόριά της και το
συγκρότημα μουσικής που περιφέρεται στην Πλατεία από εστιατόριο σε
εστιατόριο ανεβαίνοντας πάνω σε εξέδρα και παίζοντας όμορφα
τραγούδια ή μουσική ιταλικού ρεπερτόριου…
Και το φαγητό; Είναι μάλλον καλό ακόμη και στα πίσω
από το κέντρο εστιατόρια (ίσως και να είναι καλύτερο!) που
εστιάζονται μέσα στις μικρές βενετσιάνικες πλατείες, με τα μικρά σαν
πηγάδια κτίσματα στο κέντρο τους, με τις εκκλησίες διαφόρων Αγίων,
ακόμη και με επιγραφές ελληνικές. Παίρνουμε μακαρονάδα Μπολονιέζε,
σαλάτες, φρέσκο τραγανό ψωμί και κρασί. Μα την αλήθεια η ζωή είναι
απόλυτα ικανοποιητική όταν βλέπεις τόσα θαυμαστά πράγματα και
ικανοποιείσαι γαστριμαργικά με παρόμοια νόστιμα φαγητά!
Επισκεπτόμαστε την Ελληνική εκκλησία του Αγίου
Γεωργίου, γνωστή ως
San Giorgio
dei Greci
που βρίσκεται κοντά στην Πλατεία του Αγίου Μάρκου. Συγκεκριμένα
βρίσκεται δίπλα στο
Rio
dei Greci
ένα μικρό κανάλι, τριάντα μέτρα, από τις εκβολές του
Riva
degi Schiavoni.
Η Ελληνική Ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου
είναι η αρχαιότερη και η σπουδαιότερη εκκλησία της Ορθόδοξης
Διασποράς. Κτίστηκε με χρήματα των Ελλήνων στη Βενετία και εκείνων
που την επισκέπτονταν. Η άδεια για το κτίσιμό της αντιμετώπισε
πολλές δυσκολίες. Δύο τάξεις Ελλήνων μεταναστών πέτυχαν επιτέλους
την άδεια: οι Έλληνες στρατιώτες που υπηρετούσαν στο στρατό της
Βενετίας και οι Έλληνες Διανοούμενοι και κυρίως εκείνοι που είχαν
αφήσει την Κωνσταντινούπολη πίσω τους, ύστερα από την καταστροφή της
στην Τέταρτη Σταυροφορία.
Η εκκλησία άρχισε να κτίζεται το 1539, ολοκληρώθηκε το 1573 και
κόστισε 15.000 χρυσά δουκάτα! Αρχιτέκτονες ήταν οι γνωστοί:
Sante Lomberdo
(1539-1547),
Gianantonio Chiona
(1548
onwards),
και ο
Bernardo
Ongarin
(1587-1603). Ο ναός είναι βασιλικού ρυθμού και εξωτερικά
μοιάζει με Βενετσιάνικη Εκκλησία της Αναγέννησης. Ως σύνολο είναι
απλός, επιβλητικός, και διακοσμείται με θαυμάσια αρμονικά
αρχιτεκτονικά στοιχεία.
Πάνω από την κεντρική είσοδο του ναού υπάρχει
μοσαϊκό του Ιησού Χριστού και μία επιγραφή που συντέθηκε από τον
Μιχαήλ Σοφιανό το 1564. Όταν ο ναός ολοκληρώθηκε το 1573,
προσεκλήθη ο Μιχάλης Δαμασκηνός, ο μεγαλύτερο Κρητικός αγιογράφος
της εποχής και αγιογράφησε όλο σχεδόν το εικονοστάσιο, καθώς και
τις εικόνες άλλων αγίων (1574-1582). Ακόμη ένας πολύ
γνωστός αγιογράφος, επίσης από την Κρήτη, ο Εμμανουήλ
Τζάνης-Μπουνιάλης και ιερέας του Ναού, συμπλήρωσε το εικονοστάσιο
αγιογραφώντας τις δύο πόρτες του ιερού και τις δύο κολώνες του
εικονοστασίου. Ο Ιωάννης ο Κύπριος (1589-1593) εξαιρετικός
αγιογράφος της εποχής του αγιογράφησε αργότερα τους τοίχους του
θόλου υπό την επίβλεψη του περίφημου Βενετού ζωγράφου
Tintoretto.
H
σημαντικότερη εικόνα του Αγίου Γεωργίου, είναι εκείνη του Χριστού
που ευλογεί (ενωρίς τον 14ο αι.), στα αριστερά της
Βασιλικής Εισόδου (της εισόδου στο Ιερό του Ναού). Η εικόνα είναι
δώρο της πριγκίπισσας Άννας Παλαιολογίνας-Νοταρά, θυγατέρας του
τελευταίου Λογοθέτη της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η
συγκεκριμένη εικόνα αναφέρεται στον
Goethe
και
Andre Malraux.
Γύρω από το ναό του Αγίου Γεωργίου ιδρύθηκε το
Flaginean College
(1662-1905) εκκλησιαστική ακαδημία, όπου εκπαιδεύτηκαν ιερείς και
δάσκαλοι. Το ίδιο κτήριο φιλοξενεί το Ελληνικό Ινστιτούτο
Βυζαντινών και Μετα-Βυζαντινών Σπουδών δίπλα στο Ναό.
Εκατοντάδες από τις θαυμάσιες εικόνες του Ναού, άμφια και ιερά
αντικείμενα, έχουν μεταφερθεί εδώ στις αρχές του 1950 και
μεγάλος αριθμός από αυτούς τους θησαυρούς εκτίθενται στον αυτό χώρο.
Επίσης το παλαιότερο κτήριο του
Campo dei Greci,
φιλοξένησε για αιώνες το Μοναστήρι των Ευγενών Ελλήνων
Καλογραιών στη Βενετία (1601-1834) και το σχολείο τους, των
Ελληνίδων. Όλα αυτά τα ιδρύματα μαζί με τους φημισμένους
εκδοτικούς οίκους στην συγκεκριμένη περιοχή –γύρω από το Ναό του
Αγίου Γεωργίου- σχημάτισαν μία αξιόλογη ελληνική παρουσία στη
Βενετία.
Υπό τη σκέπη του Ναού αυτού, ο Άγιος Νικόδημος ο
Αγιορείτης, εργάστηκε για την έκδοση του πνευματικού περιεχομένου,
περιοδικού Φιλοκαλία και επίσης ο Βαρθολομαίος
Κουτλομουσιάνος από την Ίμβρο, καθηγητής στο
Flaginean College,
εργάστηκε για την έκδοση του Μenea.
Το 1797 η κατάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας από
τον Ναπολέοντα, συνετέλεσε στην παρακμή της πλούσιας Ελληνικής
Ορθόδοξης Παροικίας της Βενετίας. Κατασχέθηκαν τα υπάρχοντα του
Ναού και κατά συνέπεια οι Έλληνες μετανάστευσαν σε ασφαλέστερες
περιοχές. Παρά ταύτα ο Ναός εξακολούθησε να υφίσταται και να
διατηρεί μεγάλο μέρος του πλούτου του, τους ιστορικούς θησαυρούς και
εκείνους της Τέχνης δίπλα στην επιβλητικότητά του.
Το Νοέμβριο του 1991 η Αρχιεπισκοπή της Ιταλίας και
έξαρχος της Νότιας Ευρώπης ανακήρυξε ως δική της περιοχή, το
ιστορικό
Campo dei Greci in Venice.
Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου αναβαθμίστηκε σε Μητροπολιτικό
Καθεδρικό Ναό της νέας Αρχιεπισκοπής και έκτοτε απέβη το έμβλημα όχι
μόνο των Ορθοδόξων πιστών της Βενετίας, αλλά και ολόκληρης της
Ιταλίας. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Ναός του Αγίου Γεωργίου υπάγεται
στο Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως, από όπου και λαμβάνει
εξέχοντες κληρικούς.
Δυστυχώς για εμάς τους επισκέπτες, σήμερα, το
Μουσείο των Βυζαντινών Εικόνων, είναι κλειστό. Ωστόσο το κανάλι
δίπλα μας παρηγορεί και μας δροσίζει. Βγάζουμε κάποιες
φωτογραφίες, αλλά δεν μας επιτρέπεται να φωτογραφίσουμε το ναό,
εσωτερικά.
Ετοιμαζόμαστε να αναχωρήσουμε από τη πριγκίπισσα της
Αδριατικής. Κάνει ακόμη ζέστη. Ακολουθούμε την ξεναγό μας και
περνάμε κατευθείαν στην παραλιακή... Τώρα πια ετοιμαζόμαστε για την
αποχώρησή μας από την εξωτική Βενετία. Επιστρέφουμε στη νεόκτιστη,
τη μοντέρνα Βενετία, που και σήμερα παραμένει διανυκτερεύον σταθμός.
Μετά από ένα ύπνο επιτυχή, το πλούσιο πρωϊνό μας προετοιμάζει για
μια καινούργια περιπέτεια: το ταξίδι μας στην πανέμορφη Φλωρεντία,
τη φημισμένη για την ιστορία της, της Τέχνης, τα μνημεία της και
για τις περίφημες πλατείες της, παράπλευρα με την φυσική ομορφιά
της.
Φλωρεντία (Florence)
Το λεωφορείο μας αφήνει κοντά στον προορισμό
μας.
Βαδίζουμε διασταυρώνοντας οδούς, για
να βρεθούμε τελικά σε ένα πολύ ζωτικό
σημείο της φημισμένης πολιτείας, την
Piazza Della
Signoria,
εντός της οποίας βρίσκεται ο περίφημος για την εξωτερική ζωηρόχρωμη
επίστρωση των τοίχων του, Καθεδρικός ναός της
Santa Maria Del Fiore
(Αγίας Μαρίας (ή Παναγίας) των Ρόδων). Ξεχωρίζουν οι διακοσμητικές
σειρές απλών άνθινων σχημάτων, καθώς και ρόμβων σε ρόδινες ή λευκές
πλάκες, όπου εξέχουν αγαλματίδια ποικίλων μορφών.
Η συγκεκριμένη πλατεία επεκτείνεται σε μία δεύτερη, και μοιάζει με
υπαίθριο Μουσείο Τέχνης. Φέρει μεγάλο αριθμό επιβλητικών κτηρίων
ιστορικής σημασίας και ταυτόχρονα σημαντικό αριθμό μικρών ή μεγάλων
αγαλμάτων που πέρα από το ρόλο τους της διακόσμησης, καθιστούν
αθάνατη τη μνήμη εκείνων που τα δημιούργησαν. Το μείγμα όλων αυτών
των στοιχείων της Τέχνης, έχουν καθιερώσει ένα υπέροχο μουσειακό
κλίμα.
Εδώ λοιπόν, δίπλα στο
Palazzo Vecchio,
δεσπόζει και το τεράστιο σιντριβάνι του Ποσειδώνα.
Στην είσοδό του
Palazzo Vecchio
(della
Vigna Vecchia),
υπάρχουν τα αντίγραφα: του Δαυΐδ του
Michelangelo
και του λέοντος του
Donatello Marzocco.
Στο κέντρο του συνολικού χώρου αυτής
της
δεύτερης στη συνέχεια, πλατείας, δεσπόζει το άγαλμα του Cosimo I
de’
Medici,
εδώ ως ιππότη.
Προχωρούμε, προσπαθώντας να συλλάβουμε με την κάμερά μας και να
διατηρήσουμε όλα αυτά, που
αργότερα θα γίνουν αχνές μνήμες! Βαδίζουμε στη Via Giuseppe
Verdi,
όπου βρίσκεται και το σημαντικό
μουσείο Uffizi (Gallery).
Η ουρά του πλήθους που περιμένει είναι κάτι το απίστευτο. Δεν
υπάρχει
περίπτωση να προλάβουμε να το
επισκεφτούμε. Τουλάχιστον όχι αυτή τη φορά, ίσως όμως, σε μια άλλη,
αποκλειστική επίσκεψη στη Φλωρεντία, αν είμαστε τυχεροί.
Το μουσείο Uffizi, πέρα από τη συλλογή έργων Τέχνης της οικογένειας
Medici,
κρατά τη μεγαλύτερη συλλογή Ιταλικής και Φλωρεντινής Τέχνης.
Προχωρούμε πάντα κοιτάζοντας δεξιά και αριστερά, αυτό που προσφέρει
ο μουσειακός χώρος της Φλωρεντίας. Βαδίζουμε στο Via Giuseppe
Verdi
και βρισκόμαστε στην ευθεία για τον ποταμό ‘Αρνο. Τον
πλησιάζουμε. Είναι καλά φραγμένος για την ασφάλεια των κατοίκων
και των επισκεπτών της με τοίχο και ωραίες αψίδες. Ο ‘Αρνο είναι ένα
μεγάλο ποτάμι, τελικά.
Αφήνοντας τη Via Giuseppe
Verdi,
μπαίνουμε στην κατά μήκος του ποταμού, οδό, που στο σημείο αυτό, της
εισόδου μας, παίρνει το όνομα Lungarno Generale Diaz.
Παρατηρούμε ότι το όνομα αυτό αλλάζει και η οδός
τώρα πια αποκαλείται Lungarno
AML
de’
Medici,
και στο σημείο που αλλάζει και πάλι το όνομά της σε Lungarno
d
Archibusieri,
γυρίζουμε δεξιά και ενώ ακολουθούμε την οδό Via par Santa
Maria,
περνάμε μπροστά από το
Mercato Nuovo.
Στη συνέχεια επιστρέφουμε στον Καθεδρικό ναό της
Santa Maria Del Fiore.
Όλη αυτή η περιπατητική διαδικασία διήρκεσε περισσότερο από πέντε
ώρες... Είμαστε κουρασμένοι… Είναι ώρα για καφέ και γλυκό.
Χρειαζόμαστε ενέργεια! Ομολογουμένως είναι πολύ ακριβά τα ευρώ σε
σύγκριση με το αυστραλιανό δολλάριο! Ύστερα από όλα αυτά είναι
καιρός να επιστρέψουμε στο ξενοδοχείο μας. Θα φάμε βραδυνό και
όποιος έχει κουράγιο μπορεί να βγεί και πάλι έξω... αργότερα το
βράδυ, μετά το δείπνο.
Αναχωρώντας από τη Φλωρεντία προορισμός μας
είναι η Ρώμη
(The
eternal City)
και ειλικρινά οφείλω να καθίσω και να γράφω ώρες, παρουσιάζοντας τις
πλατείες της (Novone
και άλλες) με τα διάσημα στην κυριολεξία κτήρια και κυρίως το
συγκρότημα του κράτους του Βατικανού, το περίφημο Αμφιθέατρό της,
και τόσα άλλα, όσα επισκεφτήκαμε, είδαμε και ανανεωθήκαμε
παντοιοτρόπως και δη ιστορικά... Θα υπερπηδήσω λοιπόν την ξενάγηση
αυτή εδώ, για να επανέλθω κάποια άλλη στιγμή αργότερα, και
αποκλειστικά για τη Ρώμη, του χρόνου επιτρέποντος!
Πομπηία (Pompei)
Σήμερα το πρωί, ταξιδεύουμε από Ρώμη προς
Πομπηΐα.
Η μέρα είναι πολύ συμπαθητική: γαλανοί ουρανοί, κανονικές
θερμοκρασίες, και πολύ διάθεση εκ μέρους μας για τη συνέχιση αυτής
της ταξιδιωτικής περιπέτειας.….
Έχοντας αφήσει πίσω μας τη Ρώμη, έρχομαι για να
αναφερθώ στο ταξίδι μας προς την Πομπηία, με το λεωφορείο πάντα. Η
διαδρομή είναι σπουδαία όπως παντού στην Ιταλία. Ακόμη κι αν λένε
ότι η Κεντρική Ιταλία και η νότια είναι φτωχότερες περιοχές
συγκριτικά με την βιομηχανική ελίτ της Βόρειας Ιταλίας, παρατηρούμε
και διαπιστώνουμε ότι οι δρόμοι είναι θαυμάσιοι, οι οδηγοί
προσεκτικοί και οι περιοχές καλλιεργημένες πάντα με επιμέλεια.
Κάποια χωράφια έχουν ετοιμαστεί για την επόμενη εσοδειά και φέρουν
έντονα τα ίχνη καμμένου χόρτου: είναι καφετιά.
Σε κάποια περιοχή στο δρόμο
που περνά έχοντας παράπλευρα τη Νεάπολη, υπάρχουν ακόμη μικρά
κωνοειδή κτίσματα
κατασκευαμένα από λίθους, που άλλοτε και σε χαλεπούς καιρούς οι
εργάτες αιχμάλωτοι των αρχόντων, έχτιζαν κρυφά για να
προστατεύονται στον ύπνο, και την ημέρα τις γκρέμιζαν ώστε να μη
τιμωρούνται γι’ αυτό.
Περνάμε τα διόδια και πάντα με κατεύθυνση την Πομπηία. Αρκετές ώρες
από τη Ρώμη τώρα πια και πλησιάζοντας στον προορισμό μας η ξεναγός
μας μιλάει για το Βεζούβιο που υψώνεται αριστερά μας. Υπογραμμίζει
πως το ύψος του ελλατώθηκε σημαντικά, ύστερα από την έκριξή του.
Αιτία βέβαια η υπερβολική ποσότητα λάβας που χύθηκε και απλώθηκε σε
μεγάλη έκταση γύρω του υψώνοντας ταυτόχρονα το επίπεδο της.
Κοιτάζουμε τη φύση και τον χρυσίζοντα αιθέρα. Είναι
μία πολύ όμορφη φθινοπωρινή ημέρα. Ο ήλιος ομορφαίνει τα πάντα στη
διαδρομή μας. Και η συνοδός μας ιστορεί και επεξηγεί...
Την Πομπηία την ίδρυσαν οι
Oscans
τον 8ο π.Χ. αι., ομάδα χωρικών και κτηνοτρόφων. Ήδη από
τον 6ο π.Χ.αι. η Πομπηία δέχεται την επίδραση των
Ελλήνων, και τον 4ο π.Χ. αι. καταλαμβάνεται από τους
Samnites.
Από εδώ πέρασαν και επέδρασαν και οι Ετρούσκοι. Κυριεύτηκε από τους
Ρωμαίους το 80 π.Χ. (κατ’ άλλους το 89 π.Χ.)
Η Πομπηΐα που είχε μοντέλο της τη Ρώμη ήταν μικρότερης κλίμακας
συγκριτικά με εκείνη. Στο κέντρο της υπήρχε ένα μεγάλος χώρος, το
Forum,
όπου πηγαινοέρχονταν ή συγκεντρώνονταν οι κάτοικοί της. Υπήρχε
επίσης το Καπιτώλιο (Capitolium)
αφιερωμένο στους Δία (Jupiter),
Ιανό (Juno)
και Αθηνά (Minerva)
και το Δικαστήριο (Basilica).
Μαρτυρούνται από τα κατάλοιπά τους. Υπάρχουν επίσης και τρία σύνολα
λουτρών: τα
Forum,
τα
Stabian
και τα
Central Baths.
Τα πιο καλοδιατηρημένα σήμερα είναι τα
Stabian
Baths.
Διαπιστώνουμε επιπλέον την ύπαρξη δύο αμφιθεάτρων, από τα οποία το
μεγαλύτερο είναι Ελληνικής προέλευσης, που ξαναφτιάχτηκε ωστόσο
σύμφωνα με το ρωμαϊκό γούστο. Εντυπωσιάζει η μεγαλοπρεπής κατοικία ‘χειρούργου’
και οι κατοικίες των
Faun
και των
Chaste Lovers
που βρίσκεται υπό επισκευή από το 1987.
Το 79 π.Χ. η Πομπηία κάλυπτε μία περιοχή 160
acres
και είχε πληθυσμό 20.000, του οποίου το 60% ήταν
ελεύθεροι και το 40% σκλάβοι. Τον 1ο αι μ.Χ., ως
ευδοκιμούσα παραλιακή πόλη, μερικώς Ρωμαϊκή και μερικώς ελληνική,
έμοιαζε σε πάρα πολλά με την Ελληνική Κόρινθο. Για να καταλάβουμε τη
ζωή των κατοίκων της Πομπηΐας καλύτερα, μπορούμε να μελετήσουμε τα
προς Κορινθίους βιβλία της Καινής Διαθήκης (Πρώτο και Δεύτερο).
Όταν ο Βεζούβιος εκτόξευσε τη
λάβα του στις 24 Αυγούστου το 79 π.Χ., κάλυψε δύο σημαντικές ως προς
την εξέλιξή τους πόλεις: την Πομπηΐα με στάχτη και το Ηράκλειον
(Herculaneum-Ercolano)
που κοίταζε από ψηλά το λιμάνι της Νεάπολης (Naples)
με πολλά μέτρα λάβας. Το Ηράκλειο είχε πολλές πλούσιες βίλες στην
περιοχή του, όπως οι:
Oploutis
at Torre,
και
Annunziata,
διακοσμημένες με ωραιότατες τοιχογραφίες. Τα κτήρια του
Ηρακλείου διατηρήθηκαν πολύ καλύτερα από ότι εκείνα της εμπορικής
Πομπηΐας.
Φτάνουμε τελικά στη νεκρή πολιτεία!.. Υπάρχουν
εστιατόρια στην οδό όπου βρισκόμαστε και το λεωφορείο μας παρκάρει
στην πλατεία για τα λεωφορεία των επισκεπτών, από την πλευρά των
εστιατορίων. Από την απέναντι πλευρά του δρόμου, στους πρόποδες
πια, της νεκρής πολιτείας υπάρχουν αρκετοί πάγκοι-μαγαζάκια
προστατευμένα με τέντες, που φέρουν πληθώρα τα ‘σουβενίρ’, όπως
παντού αλλού, όπου υπάρχουν αξιοθέατα. Ανεβαίνουμε και φτάνουμε στο
χώρο όπου βγάζουμε τα εισητήριά μας. Χαμηλά μέρη της πόλης
ανοίγονται μπροστά μας κι ανάμεσά τους ο λιθόστρωτος ανήφορος προς
ό,τι απόμεινε από τα ποικίλα κτίσματά της. Η ομάδα μας έχει ένα
εξιόλογο Ιταλό οδηγό που μιλάει ελληνικά. Κρατά μία ομπρέλα και μας
συμβουλεύει να προσέχουμε πάντα την ομπρέλα του όταν υψώνεται,
καθώς θα σηματοδοτεί την παρουσία του και την πρόοδο της πορείας μας
ανάμεσα στα κτίσματα της Πομπηΐας, αν απομακρυνθούμε από το γκρουπ
κάποια στιγμή. Περνούμε την είσοδο που θα μας επιτρέψει να
κατευθυνθούμε στον προορισμό μας. Ανεβαίνουμε στο λιθοστρωμένο
ανωφερή δρόμο. Δεξιά και αριστερά υπάρχουν υπολείματα κτισμάτων.
Βρισκόμαστε για τα καλά μέσα στη νεκρή πολιτεία. Αποκαλύπτεται για
μυριοστή φορά η αδυναμία της ανθρώπινης υπόστασης μπροστα στα δεινά
που προξενούν οι τιμωρίες της φύσης. Ο πλανήτης που δεν εγγυάται
την αιωνιότητα αδυνατεί επίσης να εγγυηθεί την οικτρή έκπληξη που
προκαλεί ένα σεισμός, μία πλημμύρα, ή ένα ηφαίστειο. Εξάλλου δεν
εγγυάται το ίδιο και για τον εαυτό του. Τίποτα δεν είναι για
πάντα! Όμως πονά το σκεπτικό αυτής της συγκεκριμένης καταστροφής:
το θάψιμο της Πομπηΐας κάτω από τις καυτές στάκτες που εκσφενδόνισε
ο Βεζούβιος. Τα εκμαγεία γύψου πραγματικών ανθρώπινων υπάρξεων και
ζώων, προκαλούν φρίκη. Αμέτρητα τα σκεύη που έχουν τοποθετηθεί στο
χώρο αυτό για τους περαστικούς επισκέπτες της και πολλά άλλα σε άλλα
μουσεία της χώρας.
Προχωρούμε σε κάποιους χώρους άλλοτε καλοβαλμένων
πολιτών της εμπορικής πόλης. Τα κεραμίδια στις στέγες κάποιων
κατοικιών φαίνονται σε πολύ καλή κατάσταση. «Βλέπετε το ψηφιδωτό
του Μ. Αλεξάνδρου στη Μάχη της Ισσού... μίμηση τους αληθινού
ψηφιδωτού της Ραβένας!» εξηγεί ο Ιταλός ξεναγός μας Τάο σε
άπταιστα πάντα ελληνικά. Μαθαίνουμε ότι πήρε 150 χρόνια τους
εκσκαφείς και αρχαιολόγους να φέρουν στο φως ετούτο το μέρος της
Πομπηΐας που αποτελεί μόνο το 1/3 της θαμμένης πόλης. Στη γωνία
δρόμου παρατηρούμε πλακέτα επάνω στον τοίχο του κτηρίου: πρόκειται
για μία ανάγλυφη κατσίκα. Ο Τάο, ο ξεναγός μας, εξηγεί πως η πόλη ως
αγροτική-κτηνοτροφική έφερνε πλακέτες παρόμοιες για να κατονομάσει
τις οδούς της. Περνούμε την Οδό Κατσίκας, λοιπόν!
Κάποιοι λιθόστρωτοι δρόμοι –προφανώς
εμπορικοί- φέρουν τρείς ογκώδεις, λευκούς λίθους,
οι οποίοι εξέχουν του λοιπού οδοστρώματος και αποτελούν πέρασμα,
είδος γέφυρας, για εκείνους από τους αλλοτινούς κατοίκους της πόλης,
που κυκλοφορούσαν όταν έβρεχε και πλημμύριζαν οι δρόμοι. Οι όποιου
είδους, άμαξες, περνούσαν τους τροχούς τους ανάμεσα από αυτές τις
πέτρες, που αποτελούσαν όπως ήδη ανέφερα, την πασαρέλα των πεζών.
Βλέπουμε αλλοτεινό κατάστημα: στο δάπεδό του βρίσκονται
εντειχισμένοι κατά το ήμισυ, ογκώδεις αμφορείς με μεγάλο στόμιο και
ο ξεναγός μας εξηγεί ότι εκεί τοποθετούσαν το λάδι ή το κρασί προς
πώληση. Πιο πέρα απαντάμε κατοικία και προφανώς την κουζίνα της, που
φέρει πασάτο (Breakfast
bar)
και απομεινάρια ραφιών. Βλέπουμε στην πορεία μεγάλες πέτρες με
τρύπες βαθιές στο μέσον τους και ακούμε ότι αυτές έφεραν σίδηρο ή
δυνατό πάσσαλο, στο οποίο έδεναν τα ζώα τους οι κάτοικοι όταν
έρχονταν ως εκεί για δουλειές ή ψώνια. Θαυμάζει κανείς όταν
σκέπτεται για τους ανθρώπους όλων των εποχών, πόσο πολύ μοιάζουν,
τουλάχιστον σε κάποια βασικά πράγματα, που είναι ίσως και τα
περισσότερα!
Να και οι ναοί των κατοίκων της Πομπηίας. Φέρουν
τεράστιες κολώνες. Απαντά κανείς αγάλματα σε ανοιχτές και υψηλές
τοποθεσίες και κάτω να ανοίγεται πράσινη απλωσιά... Αποδεικνύεται
ακόμη μια φορά η ανάγκη των ανθρώπων να επικοινωνούν με κάποιο ‘Ον’,
που θεωρούν ανώτερό τους σε όλα, αρχίζοντας από τη θνητή φύση τους
ως την ψυχική τους δύναμη και την ικανότητα να πραγματοποιούν τις
επιθυμίες τους, όπως πιστεύουν ότι μπορεί εκείνο το Ον ή τα Όντα με
τη βούλησή τους. Κι αυτό ακόμη ισχύει για πάντα και λέγεται ανάγκη
του ανθρώπου... Το θρησκευτικό συναίσθημα είναι κι εδώ παρόν και
έντονο! Πολλά από τα αγάλματα Θεών και ηρώων, που βρέθηκαν στην
Πομπηΐα φιλοξενούνται στο μουσείο της Νεάπολης και αλλού.
Όταν αργά το μεσημέρι επιστρέφουμε κατάκοποι από την
κούραση και τη συγκίνηση περιμένουμε στο εστιατόριο που φέρνει
ελληνική επιγραφή, αλλά που ατυχώς δεν σερβίρει καθαρά ελληνικά
φαγητά... Επικρατεί και εδώ το συναίσθημα να υποστηρίξουμε έναν
συμπατριώτη... και μάλλον εις βάρος μας!
Πριν αποχωρήσουμε από την Πομπηΐα, επισκεπτόμαστε μαγαζί που πουλά
ποτά κατασκευασμένα από ντόπιους με κύριο συστατικό το λεμόνι ή άλλα
φρούτα. Αγοράζουμε ένα
Crema Di Limoni
αφού προηγουμένως το δοκιμάσαμε για να εγκρίνουμε και την αγορά
του... Μας το προσφέρουν μέσα σε κουτί που φέρει παράσταση μωσαϊκού,
προφανώς από τη νεκρή περιοχή της Πομπηΐας ή του Ηρακλείου, και
περιτύλιγμα που αποδεικνύει την προέλευσή του:
Pompei.
Το ταξίδι μας ολοκληρώνεται. Είναι αργά το απόγευμα. Προορισμός
μας τώρα πια το λιμάνι του Μπάρι (Bari).
Ο πλους μας θα είναι ολονύκτιος, θα κοιμηθούμε στις καμπίνες μας,
και το πρωΐ θα είμαστε στην Ελλάδα και στο λιμάνι της αγαπημένης
Ηγουμενίτσας!
Η εκδρομή μας των εφτά ημερών ολοκληρώνεται με την άφιξή μας στα
Γιάννινα το απόγευμα την ίδια ημέρα…
Ένας ακόμα σημαντικός σταθμός στη ζωή μας, τη δική μου και του
συντρόφου μου, έχει ήδη πάρει τις διαστάσεις της ανάμνησης. Εκ των
υστέρων και έχοντας καταγράψει κάποια πράγματα από το ταξίδι μας
στην Ιταλία, ο σύντροφός μου και εγώ, μπορώ να πω ότι όλα πήγαν
πολύ καλά και ότι ελπίζουμε σε παρόμοιες εκδρομές στο εγγύς
μέλλον…Στα σχέδιά μας συμπεριλαμβάνεται μία επίσκεψη στην Ισπανία
και κυρίως στις πόλεις:
Cordoba
και
Barcelona…
Π.Δ.Elles
Τέλος και τω Θεώ Δόξα!
Βοηθήματα
1. San Giorgio dei Greci (churches in Venice)
2. San Giorgio. A Greek church in Italy – Tourist Attraction
3. Greek Orthodox Arcdiocese of Italy – Wikipedia, the free
encyclopedia
en.wikipedia.org/wiki/Greek_Orthodox_Archdiocese_of _Italy
4. September 2003 /Oxford and the Greek Church in Venice /De Vere
Society Newsletter
Transcription copyright 2003 Noemi Magri
5. Archaological Areas of Pompei,Herculaneum and Torre Annunziata –
Unesco Wo…
whc.unesco.org/en/list/829
6. Pompei Virtual Tour – slide 7
thecolefamily.com/Italy/Pompeii/slide07.htm
7.
lonely planet
Italy
8. Οι σημειώσεις μας, του συντρόφου μου και οι δικές μου, τα
ημερολόγιά μας και ο θησαυρός μεγάλου αριθμού φωτογραφιών μας, από
το ταξίδι μας στην Ιταλία
Δεν έχω πολλά στοιχεία γι αυτά. Η ξεναγός μας
είχε πει κάποια ονόματα και χρονολογίες τα οποία ατυχώς, δεν
κατέγραψα.
Πιπίνας-Δέσποινας
Ιωσηφίδου-Elles
