Παρουσίαση του βιβλίου του Μάκη Κασαπίδη

«Οι Αργοναύτες στους Αντίποδες του Νότου»

 

Ο Μάκης Κασαπίδης είναι το ιδρυτικό στέλεχος, και ο επιστημονικός Συντονιστής, του Ινστιτούτου Ποντιακών και Μικρασιατικών Μελετών, το οποίο αποτελεί ένα από τα ερευνητικά τμήματα του EKEME. Εκτός από το εν γένει ερευνητικό και επιστημονικό του έργο, η θητεία του Μάκη Κασαπίδη στον χώρο αυτό έχει ως αποτέλεσμα δύο θαυμάσια βιβλία, πολύτιμη συμβολή στην βιβλιογραφία για τον Ποντιακό Ελληνισμό.

Το πρώτο βιβλίο είναι η μονογραφία «Χρύσανθος – Ο Αρχιεπίσκοπος – Εθνάρχης των Ποντίων», Εκδόσεις ΕΚΕΜΕ,  La Trobe University, 2004.

Στον Πρόλογο του συγγραφέα του εν λόγω βιβλίου, ο Μάκης Κασαπίδης τονίζει, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: «Τύχη αγαθή προόρισε τον Χρύσανθο, από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ιεροσύνης του, να συνδεθεί στενά με τον Ελληνισμό της Τραπεζούντας ως νεαρός διάκονος στην αρχή και ως ποιμενάρχης αυτού αργότερα. Η δεκάχρονη σχεδόν ποιμαντορία του συνέπεσε με την τελευταία φάση της τρισχιλιετούς ιστορικής πορείας του Ποντιακού Ελληνισμού, που υπήρξε και η πιο τραγική φάση, η οποία οδήγησε τελικά στον ξεριζωμό του υπέροχου εκείνου Ελληνισμού από την προαιώνια εθνική του εστία».

Ο Στάθης Πελαγίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, στον δικό του Πρόλογο του ιδίου βιβλίου σημειώνει πως με το έργο του αυτό ο Μάκης Κασαπίδης διευρύνει την βιβλιογραφία που αναφέρεται στην προσωπικότητα του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου.

Αν λοιπόν το προαναφερθέν βιβλίο του Μάκη Κασαπίδη υπήρξε μια σημαντική προσθήκη στην υπάρχουσα βιβλιογραφία για την μεγάλη προσωπικότητα του μεγάλου αυτού Ιεράρχη, το νέο του βιβλίο «Οι Αργοναύτες στους Αντίποδες του Νότου» αποτελεί την απαρχή, από ότι γνωρίζω, της βιβλιογραφίας για συλλογικούς φορείς, αλλά και για επώνυμα πρόσωπα, κάποιας συγκεκριμένης ομογενειακής πατριάς στην Αυστραλία.

Σκαπανέας, λοιπόν, στον χώρο αυτό της ιστοριογραφίας, ο Μάκης Κασαπίδης ανοίγει τον δρόμο σε άλλους ερευνητές και ιστορικούς να μελετήσουν την ίδρυση, την δομή, τις δραστηριότητες, και εν κατακλείδι την συμβολή στην επιβίωση του Απόδημου Ελληνισμού, των κατά τόπους συλλογικών φορέων, αλλά και επώνυμων προσώπων που έχουν δραστηριοποιηθεί στους τομείς των γραμμάτων, των καλών τεχνών, των επιχειρήσεων και του εμπορίου, της πολιτικής και του αθλητισμού.

 

ΤΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΣΤΙΓΜΗ

 

Πρωτοποριακό, λοιπόν, αλλά και πολυεδρικό και πολυδιάστατο το νέο βιβλίο του Μάκη Κασαπίδη, εντοπίζει, ταξινομεί, περιγράφει, αναλύει, και καταγράφει τα πρωτογενή στοιχεία που η έρευνά του φέρνει στην επιφάνεια, με φόντο πάντα τον κοινωνικό και πολιτισμικό περίγυρο της Αυστραλίας.

Με πρωτογενή στοιχεία εννοώ την άντληση των σχετικών με την έρευνα πληροφοριών από τις πρώτες πηγές τους, με άλλα λόγια από τους ίδιους τους συλλογικούς φορείς, και από τα προσδιορισμένα για τους στόχους της έρευνας πρόσωπα, με εξαίρεση τις ελάχιστες περιπτώσεις που για πρόσωπα τα οποία δεν βρίσκονται στην ζωή, τις πληροφορίες του αναγκαστικά τις έχει αντλήσει από άλλες πηγές.

Η εντόπιση, η άντληση, και η αξιοπιστία των πληροφοριών, συνιστούν την μία διάσταση της ιστορικής έρευνας. Η άλλη διάσταση αφορά την επιβεβαίωση, διασταύρωση και επαλήθευση των συλλεγμένων στοιχείων.

Ο κ. Κασαπίδης έχει πλήρη επίγνωση και αυτής της παραμέτρου της ιστορικής έρευνας, όπως διαπιστώνουμε από την ακόλουθη παράγραφο στον Πρόλογο του Συγγραφέα:

«Κατά το στάδιο της συγγραφής του έργου ακολούθησα τη δεοντολογία της ιστορίας, δηλαδή άντλησα πληροφορίες από διάφορες πηγές, τις μελέτησα προσεκτικά, τις συνέκρινα μεταξύ τους και τελικά κατέθεσα μέσα στο βιβλίο το καταστάλαγμα της συγκριτικής μελέτης των πηγών μου, προσπαθώντας πάντα να παρουσιάσω τα γεγονότα, όπως συνέβησαν, μη παραλείποντας να εντοπίσω, όπου κρίθηκε αυτό αναγκαίο, τις μεγάλες αλλά και τις μικρές στιγμές των προσώπων εκείνων που διαδραμάτισαν κάποιο σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων αυτών».   

Δεν ήταν μόνο κοπιώδες το έργο που είχε αναλάβει ο Μάκης Κασαπίδης, δεδομένου ότι γεωγραφικά η έρευνα για την συγκέντρωση του υλικού έπρεπε να επεκταθεί σε ολόκληρη την Αυστραλία, ενώ η πολυδιάστατη σύσταση της έρευνας απαιτούσε την κάλυψη ενός ευρέος φάσματος δραστηριοτήτων του κατά τόπους ποντιακού στοιχείου.

Βασικά προαπαιτούμενα για την ανάληψη, και αίσια διεκπεραίωση, ενός τόσο απαιτητικού εγχειρήματος, ήταν η επιστημονική κατάρτιση του ατόμου που θα το επιχειρούσε, η εις βάθος εξοικείωσή του με το γνωστικό αντικείμενο της έρευνας, ο ζήλος με τον οποίο θα το προσέγγιζε, και η εκτίμηση και εμπιστοσύνη που θα έχαιρε από την ποντιακή πατριά.

Είναι ευχής έργον το ότι ο Μάκης Κασαπίδης, συγκεντρώνει όλα τα εχέγγυα για το προπαρασκευαστικό μέρος της έρευνας, για την ανάλυση και αξιολόγηση των πληροφοριών και στοιχείων που θα προέκυπταν από αυτήν, και την συγγραφή του τόσο απαιτητικού, και χωρίς προηγούμενο, βιβλίου του.

Πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Συντονιστής του Ινστιτούτου Ποντιακών και Μικρασιατικών Μελετών του ΕΚΕΜΕ, και συγγραφέας της βιογραφικής μονογραφίας «Χρύσανθος, ο Αρχιερέας – Εθνάρχης των Ποντίων», ο Μάκης Κασαπίδης συγκεντρώνει τα απαραίτητα ακαδημαϊκά, ερευνητικά και αναλυτικά προσόντα.

Επιπρόσθετα, ποντιακής καταγωγής και ο ίδιος, αλλά και επίλεκτο μέλος της ποντιακής πατριάς της Αυστραλίας, και σημαίνον πρόσωπο της ευρύτερης ομογένειας, έχει βαθιά γνώση των παροικιακών πραγμάτων, εγνωσμένη ευαισθησία, καθώς και σαφή επίγνωση της σημασίας, αλλά και των εγγενών δυσχερειών, ενός τόσο απαιτητικού εγχειρήματος.

 

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΣ ΜΙΜΗΣΗ

 

Με όλα αυτά τα προσόντα και προαπαιτούμενα στα μπαγάζια του, ο Μάκης Κασαπίδης επιχείρησε την δική του Αργοναυτική Εκστρατεία, και με την νηφαλιότητα, την διορατικότητα και επιδεξιότητα που τον διακρίνουν, και με την ποντιακή επιμονή, κάποιοι θα έλεγαν ποντιακό πείσμα, που φέρνει στα γονίδιά του, έβγαλε αλώβητη την δική του πνευματική Αργώ από τις Συμπληγάδες  που είμαι βέβαιος ότι συνάντησε στην τρίχρονη πορεία της.

Αυτό εξάλλου το δηλώνει απερίφραστα και ο ίδιος στον Πρόλογο του βιβλίου του. Γράφει σχετικά επί αυτού:

«Καταπιανόμενος με το έργο αυτό γνώριζα εκ των προτέρων τις δυσκολίες που με περίμεναν κατά την πορεία της προσπάθειάς μου. Και συνάντησα όντως όχι λίγες – το να γράψεις την ιστορία ανθρώπων, που βρίσκονται ακόμη στη ζωή, είναι έργο δύσκολο και πολύ λεπτό -, αλλά το αποτόλμησα και προχώρησα, γιατί την ολοκλήρωσή του την επέβαλε η θέση μου ως Συντονιστή του Ινστιτούτου Ποντιακών και Μικρασιατικών Μελετών στο Εθνικό Κέντρο Ελληνικών Μελετών και Έρευνας του Πανεπιστημίου La Trobe της Μελβούρνης. Επιπρόσθετα, το έργο αυτό αποτελούσε για μένα ένα οφειλόμενο χρέος προς τους ανθρώπους της πολύπαθης ράτσας μου. Ήθελα με το έργο αυτό να παραδώσω στις μέλλουσες γενιές των Ελληνοποντίων της Αυστραλίας και όχι μόνο, ένα γραπτό ντοκουμέντο για τη ζωή και τη δράση των πατέρων και παππούδων τους στη μακρινή αυτή χώρα, για να χρησιμοποιηθεί ενδεχομένως και ως πηγή για τον ιστορικό που θα ήθελε μελλοντικά να καταπιαστεί με το ίδιο αντικείμενο έρευνας». 

Η επαγγελματική δέσμευση από τη μια, το χρέος προς τον πολύπαθο ποντιακό Ελληνισμό από την άλλη, αλλά και η έφεση του φιλόλογου για την έρευνα και την διεύρυνση της ελληνικής γραμματείας σε αχαρτογράφητους μέχρι τώρα γνωστικούς χώρους, λειτούργησαν ως το εφαλτήριο για το ξεκίνημα του επίπονου ερευνητικού έργου που προηγήθηκε της συγγραφής του αξιόλογου αυτού βιβλίου.

Το ότι ο Μάκης Κασαπίδης έχει περισυλλέξει, και έτσι περισώσει, το πλούσιο αρχειακό υλικό των Ποντιακών Σωματείων, και καταγράψει τις εμπειρίες και δραστηριότητες επώνυμων ομογενών ποντιακής καταγωγής, αποτελεί μια τεράστια συμβολή στην ιστοριογραφία του Ελληνισμού της Αυστραλίας. Αυτός, εξάλλου, είναι και ένας από τους κύριους στόχους του ΕΚΕΜΕ, Ερευνητικό Τμήμα του οποίου αποτελεί το Ινστιτούτο Ποντιακών και Μικρασιατικών Σπουδών, του οποίου ηγείται ο συγγραφέας του βιβλίου. 

Το βιβλίο του Μάκη Κασαπίδη Οι Αργοναύτες στους Αντίποδες του Νότου – Το χρονικό από την εποίκηση, τη ζωή και τη δράση των Ελληνοποντίων της Αυστραλίας, πρωτίστως αποτελεί μια πρωτότυπη, θαυμάσια δομημένη, και πολυδιάστατη ιστορία των ποντιακής καταγωγής Ελλήνων μεταναστών της Αυστραλίας.

Παράλληλα όμως παρέχει ένα πρότυπο, και σηματοδοτεί την πορεία που μπορούν να ακολουθήσουν και άλλοι ομογενείς, που θα είχαν την έφεση να ερευνήσουν και καταγράψουν την πολιτιστική δραστηριότητα διαφόρων ομογενειακών συλλογικών φορέων, αλλά και βιωματικά στοιχεία ομογενών που δραστηριοποιήθηκαν σε διάφορους τομείς της ελληνικής παροικίας της Αυστραλίας.

Εύστοχος ο τίτλος Οι Αργοναύτες στους Αντίποδες του Νότου του βιβλίου του Μάκη Κασαπίδη, παραπέμπει στην Αργοναυτική Εκστρατεία, την πρώτη προγραμματισμένη και οργανωμένη επαφή του Ελληνισμού με την Κολχίδα, παράλια χώρα στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, που εκτεινόταν από τη Διοσκουριάδα στα ανατολικά, μέχρι την Τραπεζούντα δυτικά, δηλαδή περιοχή που ένα μεγάλο μέρος της αργότερα έγινε γνωστή ως Πόντος. Στόχος των Αργοναυτών ήταν να πάρουν το χρυσόμαλλο δέρμα, το οποίο ο Φρίξος χάρισε στον βασιλιά της Κολχίδας Αιήτη, μετά την θυσία του κριαριού που τον είχε μεταφέρει στην περιοχή εκείνη της Ασίας.

Αυτή είναι η μυθολογική εκδοχή της αναζήτησης από τους Έλληνες νέων και πλούσιων περιοχών για την δημιουργία αποικιών στα νοτιοανατολικά παράλια του Εύξεινου Πόντου. Βέβαια, από την ιστορία γνωρίζουμε πως οι πρώτες αποικίες του Πόντου ιδρύθηκαν τον όγδοο αιώνα π. Χ. από Έλληνες της Μιλήτου, ιωνικής αποικίας στις ακτές της Μικράς Ασίας που βρέχονται από το Αιγαίο. 

Συμβολικός, λοιπόν, ο τίτλος του βιβλίου, συνδέει τον αρχαίο μύθο με τη σημερινή πραγματικότητα. Γιατί πάνω από τρεις χιλιάδες χρόνια μετά την Αργοναυτική Εκστρατεία, ο Ελληνισμός του Πόντου ξεριζώθηκε από τις πατρογονικές του εστίες, για να επανασυνδεθεί με τις ιστορικές του ρίζες στην Μητρόπολη του ελληνικού έθνους.

Επειδή όμως «πεπρωμένον φυγείν αδύνατον», οι μεταπολεμικές ιστορικές συγκυρίες εξανάγκασαν κάποιους από τους απογόνους των Ποντίων προσφύγων του 1922 να πάρουν εκ νέου από τη Μητρόπολη «το ιερό πυρ», να μπουν στα πλοία, και από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 να βγουν σε αναζήτηση του δικού τους «χρυσόμαλλου δέρματος» στη μακρινή Αυστραλία. Να γίνουν, με άλλα λόγια, οι Αργοναύτες στους Αντίποδες του Νότου.

Όπως διαπιστώνουμε από τα Περιεχόμενα του βιβλίου, η διάρθρωσή του δεν είναι απλώς διαχρονική, αλλά παίρνει και πολυεδρικές διαστάσεις.

Με αυτό εννοώ πως ο Μάκης Κασαπίδης δεν περιορίζεται στην ιστορία της μετανάστευσης των ποντιακής καταγωγής Ελλήνων στην Αυστραλία, αλλά επεκτείνεται και στην ιστορία, στην οργάνωση και στις δραστηριότητες των Ποντιακών Σωματείων, όπως αυτά λειτουργούν στις διάφορες Πολιτείες της Αυστραλίας, καθώς και στην αποτίμηση της κοινωνικής, πολιτιστικής, πολιτικής, καλλιτεχνικής και επιχειρηματικής  προσφοράς επώνυμων μελών της ποντιακής πατριάς.

Όταν λάβουμε υπόψη πως το ποντιακό στοιχείο αποτελεί ένα ευκολοδιάκριτο, αλλά και ζωτικό κομμάτι της ομογένειας στην Αυστραλία, συνειδητοποιούμε την εθνική σημασία του βιβλίου του Μάκη Κασαπίδη.

Λέω εθνική, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε πως πάνω από το ένα τρίτο του Ελληνισμού ζει έξω από τα δύο Μητροπολιτικά μας Κέντρα: την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ως εκ τούτου, μια ιστορία του ελληνικού έθνους δεν μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη, αν περιορίζεται στην ιστορία της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

 

ΠΥΛΩΝΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

 

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι, μετά τις Κοινότητες και την Εκκλησία, οι ελληνικές  παροικίες έχουν ως κύριους πυλώνες τα σωματεία, τις αδελφότητες και τους άλλους οργανισμούς, τα μέλη των οποίων προέρχονται από διάφορα διαμερίσματα της Ελλάδας και της Κύπρου.

Η ιστορία της ελληνικής ομογένειας, όπως αυτή διαμορφώνεται διαχρονικά στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού, επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις δραστηριότητες αυτών των συλλογικών φορέων, αλλά και από την προσφορά επώνυμων προσώπων σε διάφορους τομείς της ευρύτερης κοινωνίας. Ως εκ τούτου, η καταγραφή αυτών των δραστηριοτήτων συμβάλλει στην εποπτική θεώρηση, αλλά και συγγραφή της ιστορίας, του Απόδημου Ελληνισμού, ο οποίος με την σειρά του αποτελεί αδιαχώριστο μέρος του Οικουμενικού Ελληνισμού.

Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε πως από τα πανάρχαια χρόνια η οικουμενικότητα του Ελληνικού γένους υπήρξε το κύριο χαρακτηριστικό του, και σε αυτήν οφείλεται η διαχρονικότητα, αλλά και η καθολικότητα, του ελληνικού πνεύματος, με τις μεσογειακές και παρευξείνιες διαστάσεις του κατά την περίοδο των κλασικών χρόνων, και την σχεδόν οικουμενική του εμβέλεια κατά την ελληνιστική και βυζαντινή περίοδο.

Τα ποντιακά σωματεία εντάσσονται στους συλλογικούς οργανισμούς που λειτουργούν στα πλαίσια των ελληνικών παροικιών. Αυτά όμως έχουν την ιδιομορφία ότι δεν ταυτίζονται με συγκεκριμένα διαμερίσματα της Ελλάδας, δεδομένου ότι ως πρόσφυγες, οι Πόντιοι εγκαταστάθηκαν σε διάφορες περιοχές της. Τα ποντιακά σωματεία αποτελούν τις εστίες των συλλογικών εκδηλώσεων των ποντιακής καταγωγής Ελλήνων, και τα μέσα για τη διάσωση της ιδιόμορφης τρισχιλιετούς πολιτιστικής τους παράδοσης, που από τον Πόντο μεταφέρθηκε στην Ελλάδα, την προαιώνια κοιτίδα του, και από εκεί εξακτινώθηκε προς κάθε σημείο της Υδρογείου.

Στο Κεφάλαιο Α΄ του βιβλίου του ο Μάκης Κασαπίδης δίνει την ιστορία της εποίκησης της Αυστραλίας από τους αγγλοσάξονες αρχικά, και στη συνέχεια από άλλους Ευρωπαίους, αλλά και Ασιάτες, ενώ στο Κεφάλαιο Β΄ αναφέρεται στην μετανάστευση των Ελλήνων γενικά, και στη συνέχεια των Ποντίων, προπολεμικά και μεταπολεμικά.

Τα Κεφάλαια Γ΄- Η΄ καλύπτουν το ιστορικό και τις δραστηριότητες των Ποντιακών Σωματείων, τη συνέχιση της ποντιακής παράδοσης στους Αντίποδες, και την πολυσχιδή προσφορά επώνυμων Ελληνοποντίων.

Δεδομένου ότι η Αυστραλία είναι Ομοσπονδιακό κράτος, απαρτιζόμενο από έξι Πολιτείες και δύο Περιφέρειες, καθεμιά με δική της τοπική κυβέρνηση, ο συγγραφέας πολύ σωστά έκρινε απαραίτητο να δώσει μια σύντομη περιγραφή των πρωτευουσών των Πολιτειών, όπου ζει η συντριπτική πλειονότητα των ομογενών, πριν να καταπιαστεί με την ιστορία των Ποντιακών Σωματείων που λειτουργούν στα πλαίσιά τους.

Έτσι, στους αναγνώστες που δεν έχουν ζήσει ή επισκεφθεί την Αυστραλία, δίνεται η ευκαιρία να παρακολουθήσουν τις δραστηριότητες των Ποντιακών Σωματείων, αλλά και κάποιων επώνυμων προσώπων ποντιακής καταγωγής, μέσα στο ευρύτερο κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο της πόλης διαμονής τους.

 

ΠΟΛΥΤΙΜΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

 

Η έρευνα που προηγήθηκε της συγγραφής του βιβλίου θα συναντούσε μεγάλες δυσκολίες, και σε κάποιες περιπτώσεις θα ήταν αδύνατη, αν είχε καθυστερήσει λίγα χρόνια.

Η ομογένεια της Αυστραλίας, και ως εκ τούτου και η ποντιακή πατριά, που αποτελεί μέρος της, βρίσκεται σε οριακό σημείο.

Από την έναρξη της μαζικής μεταπολεμικής μετανάστευσης στις αρχές της δεκαετίας του 1950 έχει περάσει πάνω από μισός αιώνας. Ένας μεγάλος αριθμός από τους μετανάστες της πρώτης γενιάς έχει ήδη απέλθει από τα εγκόσμια, ενώ η πλειονότητα των υπολοίπων βρίσκεται σε προχωρημένη ηλικία.

Ως εκ τούτου, οι πρωτογενείς πηγές, είτε αυτές είναι πρόσωπα, είτε τα αρχεία συλλογικών φορέων, λιγοστεύουν – στην περίπτωση προσώπων – ή καταστρέφονται – στην περίπτωση συλλογικών φορέων.

Το ότι ο Μάκης Κασαπίδης έχει περισυλλέξει, και έτσι περισώσει, το πλούσιο αρχειακό υλικό των Ποντιακών Σωματείων, και καταγράψει τις εμπειρίες και δραστηριότητες επώνυμων ομογενών ποντιακής καταγωγής, αποτελεί μια τεράστια συμβολή στην ιστοριογραφία του Ελληνισμού της Αυστραλίας. Αυτός, εξάλλου, είναι και ένας από τους κύριους στόχους του ΕΚΕΜΕ, Ερευνητικό Τμήμα του οποίου αποτελεί το Ινστιτούτο Ποντιακών και Μικρασιατικών Σπουδών, του οποίου ηγείται ο συγγραφέας του βιβλίου. 

Εν καιρώ, αυτό το υλικό θα αποτελέσει τις ψηφίδες, με τις οποίες ο μελλοντικός ιστορικός θα φιλοτεχνήσει το ψηφιδωτό του Ελληνισμού στους Αντίποδες. Με την σειρά τους, τα ψηφιδωτά του κατά τόπους Ελληνισμού θα καταστήσουν δυνατή την σύνθεση του πλούσιου σε χρώμα και πολυμορφία μωσαϊκού του Απόδημου Ελληνισμού, στην διαχρονική του πορεία.

Ο Μάκης Κασαπίδης έχει κάνει την αρχή σε μια νέα πτυχή της ιστοριογραφίας ενός μέρους του Απόδημου Ελληνισμού. Παράλληλα με το πολύτιμο έργο που έχει επιτελέσει, παραδίδοντάς μας το προϊόν του πολύχρονου μόχθου του, έχει επισημάνει και τις παραμέτρους για την δόμηση συναφών με το δικό του πονημάτων, έχει επεξεργασθεί την ερευνητική μεθοδολογία, και έχει προσδιορίσει την ιστορική δεοντολογία για ανάλυση, αξιολόγηση και καταγραφή των δεδομένων που προκύπτουν από την έρευνα. Όλα αυτά αποτελούν πολύτιμα βοηθήματα για τους μελλοντικούς ερευνητές και ιστοριογράφους. 

Εξάλλου, έτσι λειτουργούν οι κοινωνικές επιστήμες, και με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η πρόοδος στον ερευνητικό τομέα. Κάθε έργο γίνεται αντικείμενο μελέτης από τους μεταγενέστερους, καθίσταται παράδειγμα προς μίμηση, αλλά λειτουργεί και ως πρόκληση για την υπέρβασή του.

Διπλή, με άλλα λόγια, είναι η προσφορά του Μάκη Κασαπίδη. Ενώ από τη μια έχει καταγράψει, και έτσι περισώσει, τις μέχρι τώρα δραστηριότητες, συλλογικές και ατομικές, στους κόλπους της ποντιακής πατριάς της Αυστραλίας, από την άλλη έχει διευρύνει την ιστοριογραφική βιβλιογραφία, καταθέτοντας ένα πλήρως ερευνημένο, επιστημονικά δομημένο, αντικειμενικά αναλυμένο και δόκιμα διατυπωμένο ιστορικό, πολιτισμικό και κοινωνικό μελέτημα.

Το βιβλίο έχει εκδοθεί από κοινού από το Εθνικό Κέντρο Ελληνικών Μελετών και Έρευνας του Πανεπιστημίου La Trobe, και τον Εκδοτικό Οίκο Αδελφών Κυριακίδη της Θεσσαλονίκης, σε έναν καλαίσθητο τόμο 450 περίπου σελίδων, με πλήθος φωτογραφιών που πλαισιώνουν, αλλά συμπληρώνουν και επεκτείνουν το κείμενο.

Ας ελπίσουμε πως το βιβλίο «Οι Αργοναύτες στους Αντίποδες του Νότου – Χρονικό από την εποίκηση, τη ζωή και τη δράση των Ελληνοποντίων στην Αυστραλία» του Μάκη Κασαπίδη θα αποτελέσει το πρότυπο, και θα κάνει την απαρχή μιας νέας σειράς βιβλίων που θα καταγράφουν, και έτσι θα περισώζουν, την πολυσχιδή δραστηριότητα συλλογικών φορέων, αλλά και επώνυμων ομογενών, στους Αντίποδες του Νότου.

 

Κυριάκος Αμανατίδης

Νεοελληνιστής - Κριτικός